GVK
This publication is provided in its original Turkish language.
2012 YILINDA GERÇEK KİŞİLER TARAFINDAN MENKUL KIYMETLERDEN ELDE EDİLEN KAZANÇLARIN VERGİLENDİRİLMESİ
2012 YILINDA GERÇEK KİŞİLER TARAFINDAN MENKUL KIYMETLERDEN ELDE EDİLEN KAZANÇLARIN VERGİLENDİRİLMESİ
TABLO NO: 1
|
GELİR TÜRÜ |
TAM MÜKELLEF GERÇEK KİŞİ |
DAR MÜKELLEF GERÇEK KİŞİ |
|
Hisse Senedi Alım Satım kazancı (Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı hisse senetleri hariç)
|
İMKB’de işlem gören hisse senetleri alım satım kazançları % 0 stopaja tabi olup, beyan edilmez.
İMKB’de işlem görmeyen (GVK geçici 67. madde kapsamında stopaj uygulanmaz), tam mükellef kurumlara ait olup, en az 2 yıl elde tutulan hisse senetlerinden elde edilen alım satım kazançları gelir vergisinden müstesna olup, 2 yıldan az elde tutulan hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar yıllık beyan yoluyla vergilendirilir. Kazanç hesaplanırken iktisap bedeli ÜFE ile (ÜFE % 10 ve üzerinde ise) endekslenebilir. |
İMKB’de işlem gören hisse senetleri alım satım kazançları % 0 stopaja tabi olup, beyan edilmez.
İMKB’de işlem görmeyen (GVK geçici 67. madde kapsamında stopaj uygulanmaz), tam mükellef kurumlara ait olup, en az 2 yıl elde tutulanlardan doğan alım satım kazançları gelir vergisinden müstesna olup, 2 yıldan az elde tutulan hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar beyan yoluyla vergilendirilir. Elde tutma süresi bakımından çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları dikkate alınmalıdır. (1) (2) |
|
Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı Hisse Senedi Alım Satım kazancı |
% 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez.
Hisse senetlerinin 1 yıldan fazla elde tutulduktan sonra satılması durumunda stopaj uygulanmaz. |
% 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez.
Hisse senetlerinin 1 yıldan fazla elde tutulduktan sonra satılması durumunda stopaj uygulanmaz. (2) |
|
Hisse Senedi veya Hisse Senedi Endekslerine dayalı (VOB’da yapılan); - Vadeli İşlem ve Opsiyon İşlemlerinden ve - Borsada işlem gören Aracı Kuruluş Varantlarından elde edilen kazançlar (3) |
% 0 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (4)
Aracı kuruluş varantları “değişken getirili menkul kıymet” sınıfında değerlenlendirilir.
Nakit teminatlardan elde edilen gelirler % 15 stopaja tabidir. |
% 0 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (4)
Aracı kuruluş varantları “değişken getirili menkul kıymet” sınıfında değerlenlendirilir.
Nakit teminatlardan elde edilen gelirler % 15 stopaja tabidir. (5) |
|
Diğer Vadeli İşlem ve Opsiyon İşlemlerinden elde edilen kazançlar (VOB’da yapılan) (3) |
% 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez.
Nakit teminatlardan elde edilen gelirler % 15 stopaja tabidir. (6) |
% 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez.
Nakit teminatlardan elde edilen gelirler % 15 stopaja tabidir. (5) (6) |
|
Diğer Sermaye Piyasası İşlemleri (VOB dışında yapılan) (3) |
VOB dışında banka ve aracı kurumlar aracılığıyla yapılan vadeli işlemler ve opsiyon sözleşmelerinden elde edilen gelirler % 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez.
Nakit teminatlardan elde edilen gelirler % 15 stopaja tabidir. (6) |
VOB dışında banka ve aracı kurumlar aracılığıyla yapılan vadeli işlemler ve opsiyon sözleşmelerinden elde edilen gelirler % 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez.
Nakit teminatlardan elde edilen gelirler % 15 stopaja tabidir. (6) |
|
Hazine Bonosu, Devlet Tahvili (Döviz ve bir başka değere endeksli olanlar ile Döviz cinsinden olanlar dahil) Alım Satım kazancı |
% 10 stopaja (döviz cinsinden olanlarda anapara kur farkları dahil) tabi olup, beyan edilmez. (7)
1.1.2006 öncesi ihraçlı DT’lerden elde edilen alım satım kazançları stopaja tabi olmayıp, söz konusu gelirler beyana tabidir. İktisap bedeli, elden çıkarılan ay hariç olmak üzere TEFE artış oranında (1.1.2006 sonrası endeksleme ÜFE ile yapılır.) artırılabilir. Alım satım zararlarının alım satım kazançlarına mahsup edilmesi mümkündür. Diğer menkul kıymet alım satım kazançları ile birlikte toplam alım-satım kazancının istisna tutarını (2012 yılı için 20.000 TL) aşması durumunda aşan kısım beyan edilir. Döviz vinsinden ihraç olunanlarda, vadeden önce elden çıkarma halinde (erken itfa haricinde) ana para kur farkları da alım satım kazancı olarak beyana tabi olur. |
% 10 stopaja tabi olup (döviz cinsinden olanlarda anapara kur farkları hariç), beyan edilmez. (2) (7)
1.1.2006 öncesi ihraçlı DT’lerden elde edilen alım satım kazançları stopaja tabi olmayıp, beyan edilir. (8) Menkul kıymet alım satım kazançları istisna tutarını (2012 için 20.000 TL) aşarsa, aşan kısım beyan edilir. |
|
Hazine Bonosu, Devlet Tahvili (Döviz ve bir başka değere endeksli olanlar dahil) Faiz geliri |
% 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (9)
1.1.2006 öncesi ihraçlı DT’lerden elde edilen faizler % 0 oranında stopaja tabi olup, beyana tabidir. Faizlerin indirim oranına isabet eden kısmı vergiden istisnadır. Döviz veya bir başka değere endeksli menkul kıymet faiz gelirlerine indirim oranı uygulanmayıp bu gelirlerin endeks tutarını aşan kısmı faiz geliri sayılır. İndirim Oranı=Yeniden Değerleme Oranı / Devlet Tahvili Hazine Bonosu İhalelelerinin birleşik ortalama faiz oranıdır. Bu oran her yıl sonunda Maliye Bakanlığı’ nca açıklanır.
1.1.2006 öncesi ihraçlı DT, özel sektör tahvillerinden elde edilen faizler (TL faiz gelirlerinin indirim oranı uygulandıktan sonra kalan kısmı) (varsa tevkif suretiyle vergilendirilmiş diğer menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile birlikte) 25.000 TL’yi aşıyorsa 25.000 TL dahil olmak üzere beyan sözkonusu olacaktır. |
% 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (9)
1.1.2006 öncesi ihraçlı DT’lerden elde edilen faizler % 0 oranında stopaja tabi olup, beyan edilmez.
|
|
Döviz cinsinden ihraç olunan Devlet Tahvili ve Hazine Bonosu Faiz geliri |
% 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (9)
1.1.2006 öncesi ihraçlı DT’lerden elde edilen faizler % 0 oranında stopaja tabi olup, beyana tabidir. 1.1.2006 öncesi ihraçlı DT, özel sektör tahvillerinden elde edilen faizler (TL faiz gelirlerinin indirim oranı uygulandıktan sonra kalan kısmı) (varsa tevkif suretiyle vergilendirilmiş diğer menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile birlikte) 25.000 TL’yi aşıyorsa 25.000 TL dahil olmak üzere beyan sözkonusu olacaktır. |
% 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (9)
1.1.2006 öncesi ihraçlı DT’lerden elde edilen faizler % 0 oranında stopaja tabi olup, beyan edilmez. |
|
Özel Sektör Tahvili (Finansman Bonosu, Banka Bonosu, Varlığa Dayalı Menkul Kıymet dahil) Alım Satım kazancı |
% 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (7)
Banka ve aracı kurum aracılığı olmaksızın ihraç edilenler ile yurt dışında ihraç olunan Türk özel sektör tahvillerinden (banka bonoları dahil) elde edilen değer artış kazançları stopaja tabi olmayıp, beyan edilir (kur farkları dahil). ÜFE artış oranının % 10 veya üzerinde ise, iktisap bedeli ÜFE artış oranı ile endekslendikten sonra kalan tutar beyan edilir. |
% 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (2) (7)
Banka ve aracı kurum aracılığı olmaksızın ihraç edilenlerden elde edilen değer artış kazançları stopaja tabi olmayıp, beyan edilir. (8)
Yurt dışında ihraç olunan Türk özel sektör tahvillerinden (banka bonoları dahil) elde edilen değer artış kazançları stopaja ve beyana tabi değildir. |
|
Özel Sektör Tahvili (Finansman Bonosu, Banka Bonosu, Varlığa Dayalı Menkul Kıymet dahil) Faiz geliri |
Yurt içinde ihraç olunan: % 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (9)
Yurt dışında ihraç olunan (GVK geçici 67. madde kapsamında değildir): Tam mükellef kurumlar tarafından ihraç olunanlardan; -vadesi 1 yıla kadar olanların faizleri % 10, - vadesi 1-3 yıl arası olanların faizleri % 7, - vadesi 3-5 yıl arası olanların faizleri % 3, - vadesi 5 yıl ve daha uzun olanların faizleri % 0 oranında stopaja tabidir. Stopaj tahvili ihraç eden kurum tarafından yapılır. Elde edilen faizler (varsa tevkif suretiyle vergilendirilmiş diğer menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile birlikte) 25.000 TL’yi aşıyorsa 25.000 TL dahil olmak üzere beyan sözkonusu olacaktır (Ödenen stopaj hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilir.). |
Yurt içinde ihraç olunan: % 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (9)
Yurt dışında ihraç olunan (GVK geçici 67. madde kapsamında değildir): Tam mükellef kurumlar tarafından ihraç olunanlardan; -vadesi 1 yıla kadar olanların faizleri % 10, - vadesi 1-3 yıl arası olanların faizleri % 7, - vadesi 3-5 yıl arası olanların faizleri % 3, - vadesi 5 yıl ve daha uzun olanların faizleri % 0 oranında stopaja tabidir. Stopaj tahvili ihraç eden kurum tarafından yapılır. Beyan edilmez. |
|
Kira Sertifikaları (Tam Mükellef Varlık Kiralama Şirketleri Tarafından İhraç Edilen) |
Yurt içinde ihraç olunan: % 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (9)
Yurt dışında ihraç olunan (GVK geçici 67. madde kapsamında değildir):, -vadesi 1 yıla kadar olanlara sağlanan gelirlerden % 10, - vadesi 1-3 yıl arası olanlara sağlanan gelirlerden % 7, - vadesi 3-5 yıl arası olanlara sağlanan gelirlerden % 3, - vadesi 5 yıl ve daha uzun olanlara sağlanan gelirlerden % 0 oranında stopaja kesilir. Gelir beyan edilir. |
Yurt içinde ihraç olunan: % 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (9)
Yurt dışında ihraç olunan (GVK geçici 67. madde kapsamında değildir):, -vadesi 1 yıla kadar olanlara sağlanan gelirlerden % 10, - vadesi 1-3 yıl arası olanlara sağlanan gelirlerden % 7, - vadesi 3-5 yıl arası olanlara sağlanan gelirlerden % 3, - vadesi 5 yıl ve daha uzun olanlara sağlanan gelirlerden % 0 oranında stopaja kesilir. Gelir beyan edilmez. |
|
Yatırım Fonu Katılma Belgesi Kazançları (Borsa Yatırım Fonu ve Altın Yatırım Fonu dahil) (Fona İade veya Diğer Şekillerde Elden Çıkarma yoluyla elde edilen)
|
% 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez (Hisse senedi yoğun fonlarda stopaj oranı % 0’dır.).
Sürekli olarak portföyünün en az % 51'i İMKB’de işlem gören hisse senetlerinden oluşan yatırım fonlarının 1 yıldan fazla süreyle elde tutulan katılma belgelerinin elden çıkarılmasından elde edilen gelirler stopaj kapsamı dışındadır. |
% 10 stopaja tabi olup, beyan edilmez (Hisse senedi yoğun fonlarda stopaj oranı % 0’dır.).
Sürekli olarak portföyünün en az % 51'i İMKB’ de işlem gören hisse senetlerinden oluşan yatırım fonlarının 1 yıldan fazla süreyle elde tutulan katılma belgelerinin elden çıkarılmasından elde edilen gelirler stopaj kapsamı dışındadır. |
|
Repo, Mevduat Faizi, Borsa Para Piyasası Faizi (Döviz ve TL) (Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kar payları, kar ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı ödenen kar payları ve özel finans kurumlarınca kar ve zarar katılma hesabı karşılığında ödenen kar payları da mevduat faizi gibi vergilenir.) |
%15 stopaja tabi olup, beyan edilmez.
Offshore ve yurtdışı bankalardan elde edilen faizlerin beyan sınırını (2012 yılı için 1.290 TL) aşması durumunda gelirin tamamı beyan edilecektir. |
%15 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (5)
|
|
Eurobond Alım Satım kazancı |
Stopaja tabi olmayıp, beyan edilir.
Yabancı para cinsinden ihraç olunan Eurobondların vadeden önce elden çıkarılmaları halinde (erken itfa haricinde) ana para kur farkları da alım satım kazancı olarak beyana tabi olur.
1.1.2006 öncesi ihraçlılarda, maliyet bedeli TEFE ile endekslendikten (1.1.2006’dan sonra endeksleme ÜFE ile yapılır.) sonra bulunan alım satım kazancının 20.000 TL’yi (2012 için) aşan kısmı beyan edilir. 1.1.2006 sonrası ihraçlılarda endeksleme yapılabilmesi için ÜFE artış oranının % 10 veya üzerinde olması lazım olup, endekslemeden sonra kalan tutarın tamamı (20.000 TL istisna uygulanmaz ) beyan edilir. |
Stopaja tabi olmayıp, beyan edilmez. |
|
Eurobond Faiz geliri |
Stopaja tabi olmayıp, beyan edilir.
İndirim oranı uygulanmaz. Elde edilen faiz gelirinin (varsa tevkif suretiyle vergilendirilmiş diğer menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile birlikte) 25.000 TL’ yi aşması durumunda faiz gelirinin tamamı beyan edilir. |
Stopaja tabi olmayıp, beyan edilmez. |
|
Hisse Senedi Temettü geliri |
% 15 oranında stopaj tabi olup, beyan edilir.
Tam mükellef kurumlardan elde edilen kar paylarının (her nevi hisse senetlerinin kâr payları ve iştirak hisselerinden doğan kazançlar ile kurumların idare meclis başkan ve üyelerine verilen kar payları) brüt tutarının yarısı gelir vergisinden istisnadır. Hisse senetlerinden elde edilen kar paylarının (karın sermayeye ilavesi suretiyle elde edilen kar payları beyan edilmez) yarısı (dağıtan kurumca gelir vergisi stopajı yapılmadan önceki tutarın) (varsa tevkif suretiyle vergilendirilmiş diğer menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile birlikte) 25.000 TL’yi aşıyorsa 25.000 TL dahil olmak üzere beyan sözkonusu olacaktır.
% 15 oranındaki stopajın tamamı, beyanname üzerinde kar payına ilişkin hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilir. (10) |
% 15 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (5)
|
|
Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı, Altın Yatırım Ortaklığı, Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Hisse Senedi Temettü geliri |
% 0 stopaja tabi olup, beyan edilir.
Elde edilen kar paylarının (karın sermayeye ilavesi suretiyle elde edilen kar payları beyan edilmez) yarısı (varsa tevkif suretiyle vergilendirilmiş diğer menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile birlikte) 25.000 TL’yi aşıyorsa 25.000 TL dahil olmak üzere beyan sözkonusu olacaktır. |
% 0 stopaja tabi olup, beyan edilmez. |
Not:
Gelir vergisi mevzuatında kar payı, faiz, kar ve zarar ortaklığı belgesi karşılığında ödenen kar payları ve benzeri iratlar menkul sermaye iradı, menkul kıymet alım satım kazançları ise değer artış kazancı olarak tanımlanmıştır.
Bu döküman 26 Temmuz 2012 tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuat çerçevesinde hazırlanmış olup, genel açıklamalar içermektedir.
(1) Menkul kıymetlerin, mülkiyetin şekil değiştirerek devri sonucunu doğuran, ADR, GDR ya da DR gibi özel amaç araçları (depo sertifikası) haline getirilmesi durumunda, 1.1.2006 tarihinden sonra iktisap edilmiş depo sertifikalarının (ADR-GDR-DR) iptal edilerek karşılığı menkul kıymetlerin alımı şeklinde elden çıkarılması sonucu elde edilen kazançlarda da (Beyan edilecek gelir, söz konusu depo sertifikasının elde tutulma süresince oluşan değer artış kazancı kadar olacaktır.) % 0 oranında tevkifat uygulanacaktır. 1.1.2006 tarihinden önce iktisap edilmiş depo sertifikalarının iptal edilerek karşılığı menkul kıymetlerin alımı şeklinde elden çıkarılması sonucu elde edilen kazançlar, GVK geçici 67. madde kapsamında olmayıp, söz konusu gelirlerin münferit beyanname ile beyanı gerekmektedir. Söz konusu sertifikaların 1.1.2006 tarihinden önce mi yoksa sonra mı iktisap edildiğinin tespitinde, dönüşüm talebinde bulunan yatırımcının yazılı beyanı esas alınacaktır.
(2) ABD, Belçika, Hollanda, İtalya, Fas, Sırbistan-Karadağ mukimlerince iktisap edilen hisse senedi, devlet tahvili, hazine bonosu, özel sektör tahvilleri alım satım kazançları çifte vergilendirme anlaşması uyarınca Türkiye’de vergiye tabi değildir. Fransa, İspanya gibi birçok ülke ile imzalanmış çifte vergilemeyi önleme anlaşmaları uyarınca hisse senedi, devlet tahvili ve özel sektör tahvillerinin elde tutma süresi 1 yılı aşarsa Türkiye’de vergilendirme olmaz.
(3) Bankaların ve aracı kurumların taraf olduğu veya bunlar aracılığıyla yapılan; belirli bir vadede, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte, ekonomik veya finansal göstergeye dayalı olarak düzenlenenler de dahil olmak üzere, para veya sermaye piyasası aracını, malı, kıymetli madeni ve dövizi alma, satma, değiştirme hak ve/veya yükümlülüğünü veren vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri diğer sermaye piyasası aracı olarak tanımlanmıştır. Türev ürünlerinin vergilendirilmesine ilişkin açıklamaların yer aldığı 282 Seri No’lu Tebliğ 19.01.2012 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. (Bakınız 2012/029 nolu 19.01.2012 tarihli sirkülerimiz).
(4) Menkul kıymet yatırım ortaklığı hisse senetlerine dayalı olarak yapılan vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile İMKB’de işlem gören menkul kıymet yatırım ortaklığı hisse senedi aracı kuruluş varantlarının stopaja tabi olup olmadıkları hususunda netlik bulunmamaktadır.
(5) Uygulanacak stopaj oranı için çifte vergilendirme anlaşmalarına bakılmalıdır. Anlaşmalardaki stopaj oranı genel oranın altındaya anlaşmadaki stopaj oranı uygulanmalıdır.
(6) Türev işlemi bir menkul kıymete bağlı olarak yapılmış ise bu işlemden doğan kar/zarar, stopaj matrahının tespiti açısından, ilgili menkul kıymetin kar/zararı ile netleştirilebilir. Örneğin HB’ ye bağlı olarak yapılan bir vadeli işlemden doğan zarar, diğer HB/DT alım satım karlarından mahsup edilebilir (ya da diğer HB/DT alım satım zararları, HB vadeli işleminden doğan kardan mahsup edilebilir.).
(7) Bankalar ile aracı kurumlar, bir menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracını (hisse senetleri ile Türk Hazinesi’nin yurt dışında ihraç ettiği Eurobondlar, 1 yıldan fazla elde tutulan %51’i İMKB’de işlem gören fonların katılma belgeleri, diğer sermaye piyasası araçları, yurt dışında ihraç olunan özel sektör tahvilleri hariç) tevkifata tâbi tutulmaksızın almaları halinde, kendilerine satış yapanlar adına satış bedeli ile alış bedeli arasındaki fark üzerinden % 10 oranında stopaj yapacaklardır.
(8) İşlem veya ödeme Türkiye’ de yapılmışsa veya ödeme yabancı memlekette yapılsa bile Türkiye’ de ödeyenin veya nam ve hesabına ödeme yapılanın hesaplarına intikal ettirilmiş veya karından ayrılmışsa; kazançlar Türkiye’ de vergilendirilir. Menkul kıymetleri elden çıkarmalarından doğan kazançların kazancın elde edildiği tarihi takip eden 15 gün içinde, kazancı bu kişilere sağlayanlarca münferit beyanname ile beyan edilmesi gerekir. Türkiye’ye getirilen ve menkul kıymet alımında kullanılan sermayenin kur farkından doğan kazançlar dikkate alınmaz.
(9) Gelir Vergisi Kanunu’nun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde yazılı {Her nevi tahvil (ipotek finansmanı kuruluşları ve konut finansmanı kuruluşları tarafından ihraç edilen ipoteğe dayalı menkul kıymetler hariç ipotekli sermaye piyasası araçları, varlık teminatlı menkul kıymetler dahil) ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetler ve varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikalarından sağlanan gelirler}menkul sermaye iratlarından (Hazine ve 4749 sayılı Kanuna göre kurulan varlık kiralama şirketleri tarafından yurt dışında ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç), ödemeyi yapanlarca, banka veya aracı kurumlara veya bunlar aracılığıyla diğer gerçek ve tüzel kişilere ödenenler hariç, % 10 oranında stopaj yapılacaktır. Bankalara veya aracı kurumlara alış bedeli tevsik edilmeksizin teslim edilmiş olan menkul kıymetlerin gelirlerinin ödenmesinde ise ödeme banka veya aracı kurumlar aracılığıyla yapılsa dahi %10 stopaj yapılacaktır.
(10) 31.12.2002 ve daha önceki tarihlerde sona eren hesap dönemlerinde elde edilmiş karlarının dağıtımı halinde bu kar paylarının vergilendirilmesinde GVK geçici 61 ve 62. madde hükümlerine bakılmalıdır.
This publication is for general information. Please consider current regulations and your specific circumstances before acting. Legal Notice →