İçeriğe geç

Yayın detayı

  • Belgeler
  • 2022-TABLO 2

GVK

2022 YILINDA TÜZEL KİŞİLER TARAFINDAN MENKUL KIYMETLERDEN ELDE EDİLEN KAZANÇLARIN VERGİLENDİRİLMESİ (1) (2) TABLO NO: 2

GELİR TÜRÜ

TAM MÜKELLEF TÜZEL KİŞİ  (3) (4)

DAR MÜKELLEF TÜZEL KİŞİ

(Türkiye’de işyeri/daimi temsilcisi bulunmayan)

Hisse Senedi Alım Satım kazancı

 

% 0 stopaja tabi olup, kurumlar vergisine tabidir. (5)

 

BİST’ de işlem görmeyen hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar stopaja tabi olmayıp, KVK 5/1-e maddesindeki şartların sağlanması halinde, kazancın %75’i kurumlar vergisinden istisnadır.

 

% 0 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (5)

 

BİST’ de işlem görmeyen hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar stopaja tabi olmayıp beyan edilir. (6) (7) (8)

Hisse Senedi veya Hisse Senedi Endekslerine dayalı Vadeli İşlem ve Opsiyon İşlemlerinden elde edilen kazançlar (9)

VİOP’da yapılan işlemler: %  0 stopaja tabi olup, kurumlar vergisine tabidir. (5)

 

Nakit teminatlardan elde edilen gelirler % 15 stopaja tabidir.

 

VİOP dışında yapılan işlemler: Stopaja tabi olmayıp, kurumlar vergisine tabidir. (5)

 

%  0 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (5)

 

Nakit teminatlardan elde edilen gelirler mevduat faizi gibi % 15 stopaja tabidir. (10)

 

Diğer Vadeli İşlem ve Opsiyon İşlemlerinden elde edilen kazançlar (Kaldıraçlı İşlemler dahil) (9)

VİOP’da yapılan işlemler: % 0 stopaja tabi olup, kurumlar vergisine tabidir. (5)

 

Nakit teminatlardan elde edilen gelirler % 15 stopaja tabidir.

 

VİOP dışında yapılan işlemler: Stopaja tabi olmayıp, kurumlar vergisine tabidir. (5)

 

% 0 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (5) (11)

 

Nakit teminatlardan elde edilen gelirler mevduat faizi gibi % 15 stopaja tabidir. (10)

 

Aracı Kuruluş Varantlarından elde edilen kazançlar (BİST’de işlem gören)

Hisse senedi veya hisse senedi endeksli varantlardan elde edilen kazançlar % 0 stopaja tabi olup, kurumlar vergisine tabidir. (5)

 

Nakit teminatlardan elde edilen gelirler % 15 stopaja tabidir.

 

 

Hisse senedi veya hisse senedi endeksli varantlardan elde edilen kazançlar %  0 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (5)

 

Nakit teminatlardan elde edilen gelirler mevduat faizi gibi % 15 stopaja tabidir. (10)

 

Hazine Bonosu, Devlet Tahvili (Döviz ve bir  başka değere endeksli olanlar ile Türkiye’de ihraç olunan Döviz cinsinden olanlar dahil) Alım Satım kazancı

 

% 0 stopaja tabi olup, kurumlar vergisine (anapara kur farkı geliri dahil) tabidir. (5) (12)

 

% 0 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (5) (7) (12)

 

Hazine Bonosu, Devlet Tahvili (Döviz ve bir  başka değere endeksli olanlar ile Türkiye’de ihraç olunan Döviz cinsinden olanlar dahil) Faiz geliri

 

% 0 stopaja tabi olup, kurumlar vergisine tabidir. (5) (13)

 

 

% 0 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (5) (13)

Özel Sektör Tahvili (Finansman Bonosu, Banka Bonosu Varlığa Dayalı Menkul Kıymet dahil) Alım Satım kazancı

 

 

% 0 stopaja tabi olup, kurumlar vergisine tabidir. (5) (12)

% 0 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (5) (7) (12)

 

Banka ve araci kurum araciliği olmaksizin ihraç edilenlerden Türkiye’de elde edilen değer artiş kazançlari stopaja tabi olmayip, beyan edilir. (6)

 


 

Özel Sektör Tahvili (Finansman Bonosu, Banka Bonosu Varlığa Dayalı Menkul Kıymet dahil)

Faiz geliri

Yurt içinde ihraç olunan: % 0 stopaja tabi olup, kurumlar vergisine tabidir. (5) (13)

 

Yurt dışında ihraç olunan; Tam mükellef kurumlar tarafından ihraç olunanlardan;

- vadesi 1 yıla kadar olanların faizleri % 7,

- vadesi 1-3 yıl arası olanların faizleri % 3,

- vadesi 3 yıl ve daha uzun olanların faizleri % 0

oranında stopaja tabidir.

Stopaj tahvili ihraç eden kurum tarafından yapılır.

Kurumlar vergisine tabidir.

 

Yurt içinde ihraç olunan: % 0 stopaja tabi olup, beyan edilmez.

(5) (13)

 

Yurt dışında ihraç olunan; Tam mükellef kurumlar tarafından ihraç olunanlardan;

- vadesi 1 yıla kadar olanların faizleri % 7,

- vadesi 1-3 yıl arası olanların faizleri % 3,

- vadesi 3 yıl ve daha uzun olanların faizleri % 0

oranında stopaja tabidir.

Stopaj tahvili ihraç eden kurum tarafından yapılır. (10)

Bu gelirler beyan edilmez.

 

Kira Sertifikaları Alım Satım kazançları

(Tam Mükellef Varlık Kiralama Şirketleri Tarafından İhraç Edilen)

 

Yurt içinde ihraç olunan: % 0 stopaja tabi olup, kurumlar vergisine tabidir. (5)

 

Yurt dışında ihraç olunan; (Hazine Müsteşarlığı Varlık Kiralama A.Ş. tarafından ihraç edilenler dahil) stopaja tabi değil.

Gelir, kurumlar vergisine tabidir.

 

Yurt içinde ihraç olunan: % 0 stopaja tabi olup, gelir beyan edilmez. (5)

 

Yurt dışında ihraç olunan; (Hazine Müsteşarlığı Varlık Kiralama A.Ş. tarafından ihraç edilenler dahil) stopaja tabi değil.

Gelir beyan edilmez.

 

Kira Sertifikaları Kâr Payı gelirleri

(Tam Mükellef Varlık Kiralama Şirketleri Tarafından İhraç Edilen)

 

Yurt içinde ihraç olunan: % 0 stopaja tabi olup, kurumlar vergisine tabidir.

(5) (13)

 

Yurt dışında ihraç olunan;

- vadesi 1 yıla kadar olanlara sağlanan gelirlerden % 7,

- vadesi 1-3 yıl arası olanlara sağlanan gelirlerden % 3,

- vadesi 3 yıl ve daha uzun olanlara sağlanan gelirlerden % 0

oranında stopaj kesilir.

 

Hazine Müsteşarlığı Varlık Kiralama A.Ş. tarafından ihraç edilenlerde stopaj % 0.

 

Kurumlar vergisine tabidir.

 

Yurt içinde ihraç olunan: % 0 stopaja tabi olup, beyan edilmez.

(5) (13)

 

Yurt dışında ihraç olunan;

- vadesi 1 yıla kadar olanlara sağlanan gelirlerden % 7,

- vadesi 1-3 yıl arası olanlara sağlanan gelirlerden % 3,

- vadesi 3 yıl ve daha uzun olanlara sağlanan gelirlerden % 0

oranında stopaj kesilir.

 (10)

 

Hazine Müsteşarlığı Varlık Kiralama A.Ş. tarafından ihraç edilenlerde stopaj % 0.

 

Gelir  beyan edilmez.

 

Yatırım Fonu Katılma Belgesi Kazançları (Borsa Yatırım Fonu ve Altın Yatırım Fonu dahil) (Fona İade veya Diğer Şekillerde Elden Çıkarma yoluyla elde edilen)

 

% 0 stopaja tabi olup, kurumlar vergisine tabidir. (5)

(14)

 

Portföyünün % 51’i BİST hisse senetlerinden oluşan fon katılma belgeleri elde tutulduğu sürece maliyet bedeliyle değerlenecek. Reeskontları vergiye tabi değil.

 

% 0 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (5)

 

Repo gelirleri

% 15 stopaja (bankalararası repo işlemleri dahil) ve kurumlar vergisine tabidir.

% 15 stopaja tabi olup, beyan edilmez. (10)

 


 

Mevduat Faizi, Borsa Para Piyasası Faizi

(TL ve DTH)

(Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kar payları, kar ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı ödenen kar payları ve özel finans kurumlarınca kar ve zarar katılma hesabı karşılığında ödenen kar payları da mevduat faizi gibi vergilenir.)

21.3.2019’den itibaren vadesiz döviz tevdiat hesaplarına ödenecek faizler ile söz konusu tarihten itibaren açılan veya vadesi yenilenen vadeli döviz tevdiat hesaplarına yürütülen faizlerden;

-          Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 1 yıla kadar (1 yıl dahil) vadeli hesaplarda %20,

-          1 yıldan uzun vadeli hesaplarda %18.

 

1.12.2018’den itibaren vadesiz TL hesaplara ödenecek faizler ile ve bu tarihten itibaren açılan veya vadesi yenilenen vadeli TL mevduat faizlerinden;

-          Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplarda %15,

-          1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplarda %12,

-          1 yıldan uzun vadeli hesaplarda %10.

 

1.5.2019’dan itibaren açılan enflasyon oranına bağlı olarak değişken faiz oranı uygulanan 1 yıldan uzun vadeli hesaplarda % 0.

 

30.9.2020-30.6.2022 arasında (30.6.2022 dahil) açılan veya vadesi bu tarihler arasında yenilenen TL mevduat faizlerinden;

-          Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplarda %5,

-          1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplarda %3,

-          1 yıldan uzun vadeli hesaplarda %0.

 

21.12.2021’den itibaren açılan kur korumalı hesaplara, 31.12.2021 itibarıyla mevcut olan döviz hesapları karşılığında bankalarda açılan TL hesaplara ve 31.12.2021 itibarıyla mevcut olan altın hesapları ile bu tarihten sonra açılacak işlenmiş ve hurda altın karşılığı altın hesaplarından dönüşüm fiyatı üzerinden TL’ye çevrilen hesaplara ilişkin faiz ve kar paylarında % 0.  (15)

 

(16)

 

Anapara kur farkı dahil kurumlar vergisine tabidir.

 

Faiz gelir reeskontları kurumlar vergisine tabi bulunmaktadır.

 

Bankalar arası (tam mükellef statüsündeki bankalarca ve yabancı bankaların Türkiye'deki şubelerince elde edilen) mevduat ile aracı kurumların borsa para piyasasında değerlendirdikleri kendilerine ait paralarına yürütülen faizler stopaja tabi değildir.

 

21.3.2019’den itibaren vadesiz döviz tevdiat hesaplarına ödenecek faizler ile söz konusu tarihten itibaren açılan veya vadesi yenilenen vadeli döviz tevdiat hesaplarına yürütülen faizlerden;

-          Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 1 yıla kadar (1 yıl dahil) vadeli hesaplarda %20,

-          1 yıldan uzun vadeli hesaplarda %18.

 

1.12.2018’den itibaren vadesiz TL hesaplara ödenecek faizler ile ve bu tarihten itibaren açılan veya vadesi yenilenen vadeli TL mevduat faizlerinden;

-          Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplarda %15,

-          1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplarda %12,

-          1 yıldan uzun vadeli hesaplarda %10.

 

1.5.2019’dan itibaren açılan enflasyon oranına bağlı olarak değişken faiz oranı uygulanan 1 yıldan uzun vadeli hesaplarda % 0.

 

30.9.2020-30.6.2022 arasında (30.6.2022 dahil) açılan veya vadesi bu tarihler arasında yenilenen TL mevduat faizlerinden;

-          Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplarda %5,

-          1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplarda %3,

-          1 yıldan uzun vadeli hesaplarda %0.

 

 

 

 

 

 

(16)

 

(10)

 

Gelir beyan edilmez.

 

Eurobond Alım Satım kazancı

Stopaja tabi olmayıp, kurumlar vergisine tabidir.

Stopaja tabi olmayıp, beyan edilmez.

 

Eurobond Faiz geliri

Stopaja tabi olmayıp, kurumlar vergisine tabidir.

 

Gelir reeskontları kurumlar vergisine tabi bulunmaktadır.

 

Stopaja tabi olmayıp, beyan edilmez.

Hisse Senedi Temettü geliri

(Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı, Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı, Altın Yatırım Ortaklığı hariç)

 

Stopaja tabi olmayıp (Girişim sermayesi yatırım fon ve ortaklıkları %0), kurumlar vergisine tabi değildir. (17)

 

 

% 10 stopaja tabi olup (Girişim sermayesi yatırım fon ve ortaklıkları %0), beyan edilmez. (10)

 

 

Hisse Senedi Temettü geliri

(Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı, Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı, Altın Yatırım Ortaklığı)

Stopaja tabi olmayıp, kurumlar vergisine tabidir.

 

 

% 0 stopaja tabi olup, beyan edilmez.

 

 

Not: Gelir Vergisi Kanunu geçici 67. madde ile menkul kıymet gelirlerinin stopaj yoluyla vergilendirilmesine ilişkin getirilen düzenleme 1.1.2006-31.12.2025 döneminde elde edilen gelirlere uygulanacak olup, hisse senedi kar payları, Eurobond faiz ve alım satım kazançları, 1.1.2006’dan önce iktisap edilmiş olan menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası araçları ile 1.1.2006’dan önce ihraç edilmiş olan her nevi tahvil ve HB’ ler ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden elde edilen gelirler için GVK geçici madde 67 hükümleri uygulanmayacak, bu kazançlar 31.12.2005 tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre vergilenecektir. Tam mükellef kurumlar tarafından yurt dışında ihraç olunan Özel Sektör Tahvili (Finansman Bonosu, Banka Bonosu dahil) faiz ve alım satım kazançları ile tam mükellef varlık kiralama şirketleri tarafından yurt dışında ihraç olunan kira sertifikalarından elde edilen gelirler de GVK geçici 67. madde kapsamı dışında bırakılmıştır.

 

Gelir vergisi mevzuatında kar payı, faiz, kar ve zarar ortaklığı belgesi karşılığında ödenen kar payları ve benzeri iratlar menkul sermaye iradı, menkul kıymet alım satım kazançları ise değer artış kazancı olarak tanımlanmıştır.

Bu döküman Nisan 2022 tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuat çerçevesinde hazırlanmış olup, genel açıklamalar içermektedir.

(1) Yer verilen stopaj oranları, KVK’nın 2. maddesinin 1. fıkrası kapsamındaki “sermaye şirketlerinin“ (Anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler ile benzer nitelikteki yabancı kurumlar) ve SPK’nın düzenleme ve denetimine tabi fonlar ve yatırım ortaklıklarının (benzer yabancı fon ve ortaklıklar dahil) elde ettiği kazançlara uygulanacak oranlardır. Bunların dışında kalan diğer mükellefler (kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları, dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmeler, iş ortaklıkları) ile Dernek ve Vakıflara (Odalar, borsalar, meslek örgütleri ve bunların üst kuruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları vergi uygulamalarında dernek ve vakıf olarak kabul edilir. Sendikalar dernek, cemaatler ise vakıf sayılır.) uygulanacak stopaj oranları için dipnot 5’e bakınız.

(2) Altın Yatırım Fon ve Ortaklıkları, Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları ve Girişim Sermayesi Yatırım Fon ve Ortaklıkları kendi portföylerine yaptıkları GVK geçici 67. madde kapsamındaki işlemlerden elde ettikleri gelirlerden stopaj öderler. Ödenen stopaj nihai vergidir. Menkul Kıymet Yatırım Fon ve Ortaklıkları ile Borsa Yatırım Fonları kendi portföylerine yaptıkları GVK geçici 67. madde kapsamındaki işlemlerden elde ettikleri gelirlerde stopaj oranı % 0’dır.

(3) Banka ve aracı kurumların kendi portföylerinde bulunan menkul kıymetler veya diğer sermaye piyasası araçlarından elde ettikleri kazançlar stopaj kapsamında değildir.

(4) Kurumlar vergisine tabi tam mükelleflerin 2022 yılı kazançları % 23 oranında kurumlar vergisine tabidir. Bankalar, finansal kiralama, faktoring, finansman ve tasarruf finansman şirketleri, elektronik ödeme ve para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve reasürans şirketleri ve emeklilik şirketleri için kurumlar vergisi oranı ise %25’tir. Ödenen stopaj, kurumlar vergisinden mahsup edilir. Stopaj fazlası iade alınabilir.

(5) Dernek veya vakıflarca elde edilen GVK geçici 67. maddesi kapsamında kesinti suretiyle vergilendirilmiş kazanç ve iratlar dolayısıyla iktisadi işletme oluşmuş sayılmaz.

Dernek ve Vakıflar ile yerli ya da yabancı sermaye şirketi olmayan diğer mükelleflerce de (kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları, dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmeler, iş ortaklıkları) elde edilenler dahil, hisse senetlerine ve hisse senedi endekslerine dayalı olarak yapılan vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinden elde edilen kazançlar, BİST’de işlem gören aracı kuruluş varantları, hisse senetleri (menkul kıymetler yatırım ortaklıkları hisse senetleri hariç) alım satım kazançları, hisse senedi yoğun fonların katılma belgeleri, Hazine ve Maliye Bakanlığınca ihraç edilen altına dayalı devlet iç borçlanma senetleri ve Hazine Müsteşarlığı Varlık Kiralama A.Ş.’nin ihraç ettiği altına dayalı kira sertifikaları, 23.12.2020-30.6.2022 (30.6.2022 dahil) arasında iktisap edilen tahvil/bono fonu, likit fon, altın/gümüş fonu, hisse fonu gibi yatırım fonlarından elde edilen gelirlerde, 23.12.2020-30.6.2022 (30.6.2022 dahil) arasında iktisap edilmese de 2 yıldan fazla elde tutulan girişim sermayesi yatırım fonu ve gayrimenkul yatırım fonu katılma paylarından ve 22.12.2021-31.12.2022 arasında iktisap edilen Hazine ve Maliye Bakanlığınca ihraç edilen devlet tahvili ve hazine bonolarından ve 22.12.2021-31.12.2022 arasında iktisap edilen Hazine Müsteşarlığı Varlık Kiralama A.Ş.’nin ihraç ettiği kira sertifikalarından elde edilen kazançlar %0 stopaja tabidir.

Dernek ve vakıflar ile yerli ya da yabancı sermaye şirketi olmayan diğer kurumlarca GVK geçici 67. madde kapsamında elde edilen 1 yıldan fazla elde tutulan; BİST’de işlem gören hisse senetlerinin (menkul kıymet yatırım ortaklıkları hisse senetleri dahil) alım satım kazançları ile portföyünün %51’i BİST’de işlem gören hisse senetlerinden oluşan fonların katılma belgelerinden elde edilen kazançlarda stopaj uygulanmaz. 24.05.2020 tarihinden itibaren iktisap edilen, yurt içinde ihraç olunan, SPK tarafından onaylanmış finansman bonolarından ve varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen bir yıldan kısa vadeli kira sertifikalarından sağlanan gelirler ile bunların elden çıkarılmasından doğan kazançlardaki stopaj oranı %15’tir.

23.12.2020-30.6.2022 (30.6.2022 dahil) arasında iktisap edilen, fon kullanıcısının bankalar olduğu varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikalarından elde edilen faiz gelirlerinde vadesi 6 aya kadar (6 ay dâhil) olanlarda %5, vadesi 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) olanlarda %3, vadesi 1 yıldan uzun olanlarda stopaj oranı %0 olup, bu kıymetlerden elde edilen alım-satım kazançlarında ise vadeye ilişkin süreler elde tutma süreleri olarak belirlenmiş olup, bu sürelerde elde tutulan kıymetlerle ilgili aynı stopaj oranları (%5, %3, %0)geçerlidir. 23.12.2020-30.6.2022 (30.6.2022 dahil) arasında iktisap edilen bankalar tarafından ihraç edilen tahvil ve bonolardan elde edilen faiz ve alım-satım kazançları için de aynı vergileme koşulları geçerlidir.

Bu kurumların VİOP dışı yaptıkları türev işlemlerinden elde edilen kazançlarında ve GVK geçici 67. Madde kapsamındaki diğer kazançlarında stopaj oranı % 10’dur.

(6) Kazançların hesabında Türkiye’ye getirilen ve menkul kıymet alımında kullanılan sermayenin kur farkından doğan kazançlar dikkate alınmaz. Kazanç elde edildiği tarihi takip eden 15 gün içinde özel beyanname ile beyan edilerek tahakkuk eden vergi ödenir. 2022 yılı vergi yükü, kurumlar vergisi % 23, gelir vergisi stopajı % 10 olmak üzere toplam % 30,7’ dir. Bankalar, finansal kiralama, faktoring, finansman ve tasarruf finansman şirketleri, elektronik ödeme ve para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve reasürans şirketleri ve emeklilik şirketleri için kurumlar vergisi oranı %25 olup, toplam vergi yükü % 32,5’ dur (vergi yükü için çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarına bakılmalıdır). Alım-satım kazancı, işlem veya ödeme Türkiye’ de yapılmışsa, Türkiye’ de vergilendirilir.

(7) ABD, Belçika, Hollanda, İtalya mukimlerince BIST’de iktisap edilen hisse senedi ve tahvil alım satım kazançları çifte vergilendirme anlaşması uyarınca Türkiye’de vergiye tabi değildir. Fransa, İspanya gibi birçok ülke ile imzalanmış çifte vergilemeyi önleme anlaşmaları uyarınca hisse senedi, devlet tahvili ve özel sektör tahvillerinin elde tutma süresi 1 yılı aşarsa Türkiye’de vergilendirme olmaz.

(8) Menkul kıymetlerin, mülkiyetin şekil değiştirerek devri sonucunu doğuran, ADR, GDR ya da DR gibi özel amaç araçları (depo sertifikası) haline getirilmesi durumunda, 1.1.2006 tarihinden sonra iktisap edilmiş depo sertifikalarının (ADR-GDR-DR) iptal edilerek karşılığı menkul kıymetlerin alımı şeklinde elden çıkarılması sonucu elde edilen kazançlarda da (Beyan edilecek gelir, söz konusu depo sertifikasının elde tutulma süresince oluşan değer artış kazancı kadar olacaktır.) % 0 oranında tevkifat uygulanacaktır. 1.1.2006 tarihinden önce iktisap edilmiş depo sertifikalarının iptal edilerek karşılığı menkul kıymetlerin alımı şeklinde elden çıkarılması sonucu elde edilen kazançlar, GVK geçici 67. madde kapsamında olmayıp, söz konusu gelirlerin özel beyanname ile beyanı gerekmektedir. Söz konusu sertifikaların 1.1.2006 tarihinden önce mi yoksa sonra mı iktisap edildiğinin tespitinde, dönüşüm talebinde bulunan yatırımcının yazılı beyanı esas alınacaktır.

(9) Bankaların ve aracı kurumların taraf olduğu veya bunlar aracılığıyla yapılan; belirli bir vadede, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte, ekonomik veya finansal göstergeye dayalı olarak düzenlenenler de dahil olmak üzere, para veya sermaye piyasası aracını, malı, kıymetli madeni ve dövizi alma, satma, değiştirme hak ve/veya yükümlülüğünü veren vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile döviz, kıymetli madenler ve SPK tarafından belirlenen diğer varlıklar üzerine yapılan kaldıraçlı işlemlere ilişkin sözleşmeler diğer sermaye piyasası aracı olarak tanımlanmıştır. Türev ürünlerinin vergilendirilmesine ilişkin açıklamalar 282 No’lu GVK Tebliğinde yer almaktadır (Bakınız 2012/029 nolu 19.01.2012 tarihli sirkülerimiz).

(10) Uygulanacak stopaj oranı için çifte vergilendirme anlaşmalarına bakılmalıdır. Anlaşmalardaki stopaj oranı genel oranın altındaya anlaşmadaki stopaj oranı uygulanmalıdır.

(11) Türkiye’de daimi temsilcisi veya işyeri bulunmayan banka ve finans kurumu dışındaki dar mükellef kurumların VİOP dışında yaptıkları vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinden elde ettikleri kazançlar % 0 stopaja tabidir. Türkiye’de daimi temsilcisi veya işyeri bulunmayan dar mükellef banka ve finans kurumlarının VİOP dışında yaptıkları vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinden elde ettikleri kazançlar geçici 67. madde kapsamında  stopaja tabi olmayıp, 5 No’lu KVK Tebliğinde, bu kurumlarca elde edilen söz konusu kazançlar değer artış kazancı olarak değil ticari kazanç olarak nitelendirilmiştir.

(12) Bankalar ile aracı kurumlar, bir menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracını (hisse senetleri ile Türk Hazinesi’nin yurt dışında ihraç ettiği Eurobondlar, 4749 sayılı Kanuna göre kurulan Varlık Kiralama Şirketleri tarafından yurt dışında ihraç edilen menkul kıymetler, 1 yıldan fazla elde tutulan %51’i BİST’de işlem gören hisse senetlerinden oluşan yatırım fonlarının katılma belgeleri, diğer sermaye piyasası araçları, yurt dışında ihraç olunan özel sektör tahvilleri hariç) tevkifata tâbi tutulmaksızın almaları halinde, kendilerine satış yapanlar adına satış bedeli ile alış bedeli arasındaki fark üzerinden % 10 oranında stopaj yapacaklardır.

(13) GVK 75. maddesinin ikinci fıkrasının (5) no.lu bendinde yazılı menkul sermaye iratlarından {Bu bentte yazılı menkul sermaye iratları, her nevi tahvil (ipotek finansmanı kuruluşları ve konut finansmanı kuruluşları tarafından ihraç edilen ipoteğe dayalı menkul kıymetler hariç ipotekli sermaye piyasası araçları, varlık teminatlı menkul kıymetler dahil) ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetler ve varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikalarından sağlanan gelirlerdir}, Hazine ve 4749 sayılı Kanuna göre kurulan varlık kiralama şirketleri tarafından yurt dışında ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç, ödemeyi yapanlarca, banka veya aracı kurumlara veya bunlar aracılığıyla diğer gerçek ve tüzel kişilere ödenenler hariç, % 10 oranında stopaj yapılacaktır. Bankalara veya aracı kurumlara alış bedeli tevsik edilmeksizin teslim edilmiş olan menkul kıymetlerin gelirlerinin ödenmesinde ise ödeme banka veya aracı kurumlar aracılığıyla yapılsa dahi %10 stopaj yapılacaktır.

(14) Tam mükellefiyete tabi yatırım fonu katılma paylarından (portföyünde yabancı para birimi cinsinden varlık ve altın ile diğer kıymetli madenler ve bunlara dayalı sermaye piyasası araçları bulunan yatırım fonları hariç) elde edilen kâr payları, fona iadeden elde edilen gelirler, değerleme farkları ve fonların katılma paylarının üçüncü kişilere satışından doğan kazançların %75'lik kısmı kurumlar vergisi istisnası kapsamındadır. Bu fonların fona iadesinde veya satışında zarar doğması durumunda ya da yatırım fonları iktisabında veya fona iadesinde oluşan giderler bulunması halinde (kredi kullanılarak yapılan fon katılma belgesi alımlarındaki finansman giderleri dahil), kurumlar vergisine tabi kurum kazancının tespitinde bu zarar ve giderlerin KKEG olarak dikkate alınması gerekmektedir. Potföyünde yabancı para birimi cinsinden varlık ve altın ile diğer kıymetli madenler ve bunlara dayalı sermaye piyasası araçları bulunan yatırım fonlarından elde edilen kazançlar ise istisna kapsamında olmadığından, bu fonların katılma belgelerinin fona iadesi işlemlerinde oluşan zarar ve giderler kurum kazancından indirilebilecektir.

(15) Kurumların 31.12.2021 bilançolarında yer alan yabancı paraları 17.02.2022’ye kadar TL’ye çevirmeleri ve elde edilen TL varlığı vadeli TL mevduat ve katılma hesaplarında değerlendirmeleri durumunda, yabancı paraların 01.10.2021-31.12.2021 arasındaki kur farkı kazançları, 01.01.2022’den itibaren TL’ye dönüşüm tarihine kadar oluşan kur farkı kazançları, TL hesabın dönem sonu değerlemesinden kaynaklanan gelirler, hesabın vade sonunda elde edilen faiz ve kâr payları ile vadede elde edilen kur farkı kazançları kurumlar vergisi istisnası kapsamındadır.

Kurumların 31.12.2021 bilançolarında yer alan yabancı paralarını 18.02.2022-31.12.2022 arasında TL’ye çevirmeleri ve bu suretle elde edilen TL varlığı vadeli TL mevduat ve katılma hesaplarında değerlendirmeleri durumunda oluşan, TL’ye çevrilme tarihinden önceki geçici vergi dönemi sonu değeri ile TL’ye çevirme tarihindeki değeri arasındaki kur farkı kazancı, TL hesabın dönem sonu değerlemesinden kaynaklanan gelirler, hesabın vade sonunda elde edilen faiz ve kâr payları ile vadede elde edilen kur farkı kazançları kurumlar vergisi istisnası kapsamındadır.

Kurumların 31.12.2021 bilançolarında yer alan altın hesabı ile bu tarihten sonra açılacak işlenmiş ve hurda altın karşılığı altın hesabı bakiyelerini 31.12.2022’ye kadar dönüşüm fiyatı üzerinden TL’ye çevirmeleri ve bu suretle elde edilen TL varlığı vadeli TL mevduat ve katılma hesaplarında değerlendirmeleri durumunda, altın hesabının açılış tarihi ile hesabın TL’ye çevrildiği tarih arasında oluşan altın değer artış kazancı, altın hesaplarının TL hesaba dönüşmesini müteakip TL hesabın dönem sonu değerlemesinden kaynaklanan gelirler, hesabın vade sonunda elde edilen faiz ve kâr payları ile vadede elde edilen altın fiyat farkı kazançları kurumlar vergisi istisnası kapsamındadır.

Konuyla ilgili detaylı açıklamalar 2022/029, 2022/034, 2022/038 sayılı sirkülerlerimizde yer almaktadır.

(16) 31.8.2018-30.11.2018 tarihleri arasında (30.11.2018 dahil) açılan veya vadesi yenilenen vadeli hesaplara ödenecek faiz ve kâr payları stopaj oranları için 2018/100 nolu 31.8.2018 tarihli sirkülerimize bakınız.

(17) Dernek ve vakıflarca elde edilen temettü gelirleri % 10 oranında stopaja tabidir.

Ekli belgeyi açYayına ait dosyayı görüntüleyin veya indirin.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır. Uygulamalarınızı değerlendirirken güncel mevzuatı ve kendi koşullarınızı dikkate alınız. Yasal Uyarı →