TTK
1 Ocak 2023 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yeniden belirlenen bağımsız denetime tabi olacak şirketlere ilişkin usul ve esaslar.
30 Kasım 2022
SİRKÜLER NO: 2022 / 108 - TTK
Konu: 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yeniden belirlenen bağımsız denetime tabi olacak şirketlere ilişkin usul ve esaslar.
Bilindiği üzere, 23.01.2013 tarihinde yayımlanan 2012/4213 sayılı “Bağımsız Denetime Tabi Olacak Şirketlerin Belirlenmesine Dair” Bakanlar Kurulu Kararı ile 1 Ocak 2013 tarihinden itibaren bağımsız denetime tabi olacak şirketler belirlenmiş (Bakınız 2013-032 sayılı sirkülerimiz), 14.03.2014 tarihinde yayımlanan 2014/5973 sayılı, 1 Şubat 2015 tarihinde yayımlanan 2014/7149 sayılı ve 19.03.2016 tarihinde yayımlanan 2016/8549 sayılı Kararlar ile de 2012/4213 sayılı Karar’da değişiklikler yapılarak 1.1.2014, 1.1.2015, 1.1.2016 tarihinden itibaren bağımsız denetime tabi olacak şirketler yeniden belirlenmişti (Bakınız 2014-027 sayılı, 2015-027 sayılı, 2016/ 035 sayılı sirkülerlerimiz).
Daha sonra 26.05.2018 tarih ve 30432 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2018/11597 sayılı “Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Karar” ile 2012/4213 sayılı Karar yürürlükten kaldırılmış ve bağımsız denetime tabi şirketler ile bunların gruplar itibariyle bağımsız denetime tabi olma kriterleri ile ilgili 1 Ocak 2018 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden belirleme yapılmıştı (Bakınız 2018-076 sayılı sirkülerimiz).
Bu defa, 30 Kasım 2022 tarih ve 32029 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6434 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, 6102 sayılı Kanun ile 660 sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri çerçevesinde bağımsız denetime tabi olma kriterleri, 1 Ocak 2023 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden belirlenmiş olup, 2018/11597 sayılı Karar yürürlükten kaldırılmıştır.
6434 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılan düzenleme aşağıda dikkatinize sunulmaktadır:
1. Bağımsız Denetime Tabi Şirketler
a) Herhangi bir ölçüte bağlı olmaksızın ekli (I) sayılı listede belirtilen şirketler.
b) Aşağıdaki üç ölçütten en az ikisinin eşik değerlerini art arda iki hesap döneminde aşan diğer şirketler:
b.1) Sermaye piyasası araçları bir borsada veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem görmeyen ancak 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında halka açık sayılan şirketler için eşik değerler:
i) Aktif toplamı otuzmilyon (30.000.000) Türk Lirası,
ii) Yıllık net satış hasılatı kırkmilyon (40.000.000) Türk Lirası,
iii) Çalışan sayısı elli (50) kişi.
b.2) Ekli (II) sayılı listede belirtilen şirketler için eşik değerler:
i) Aktif toplamı altmışmilyon (60.000.000) Türk Lirası,
ii) Yıllık net satış hasılatı seksenmilyon (80.000.000) Türk Lirası,
iii) Çalışan sayısı yüz (100) kişi.
b.3) (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilenler kapsamında olmayan şirketler için eşik değerler:
i) Aktif toplamı yetmişbeşmilyon (75.000.000) Türk Lirası,
ii) Yıllık net satış hasılatı yüzellimilyon (150.000.000) Türk Lirası,
iii) Çalışan sayısı yüzelli (150) kişi.
2. Kapsam Dışında Tutulan Şirketler
6434 sayılı Cumhurbaşkanı Kararına göre,
- (I) sayılı liste kapsamında yer alanlar hariç olmak üzere, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanuna tabi şirketler,
- (I) sayılı liste belirtilenler ile (II) sayılı listenin 5(b) sırasında belirtilen şirketler hariç olmak üzere sermayesinin en az % 50’si devlete, il özel idarelerine, kanunla kurulmuş vakıflara ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan şirketler.
- Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından 21/11/2012 tarihli 6361 sayılı Finansal Kiralam, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanununun geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında tasfiyelerine karar verilen ve tasfiye süreci Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından atanan tasfiye komisyonlarınca yürütülen tasarruf finansman şirketleri
bu Kararın kapsamı dışındadır.
3. Uygulamaya ilişkin esaslar
6434 sayılı Cumhurbaşkanı Kararına göre eşik değerlere tabi şirketler, Karar’da belirtilen üç ölçütten en az ikisinin eşik değerlerini art arda iki hesap döneminde aşmaları halinde izleyen hesap döneminden itibaren bağımsız denetime tabi olacaklardır.
Eşik değerleri aştığı için bağımsız denetime tabi şirket, art arda iki hesap döneminde üç ölçütten en az ikisine ait eşik değerlerin altında kaldığı ya da bir hesap döneminde bu ölçütlerden en az ikisine ait eşik değerlerin yüzde 20 veya daha fazla oranda altında kaldığı taktirde izleyen hesap döneminden itibaren bağımsız denetim kapsamından çıkacaktır.
Eşik değerlerin aşılıp aşılmadığının belirlenmesinde; aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı bakımından şirketin tabi olduğu mevzuat uyarınca hazırlanmış olan son iki yıla ait finansal tablolar, çalışan sayısı bakımından ise son iki yıla ait ortalama çalışan sayısı esas alınacaktır.
Eşik değerlerin aşılıp aşılmadığının belirlenmesinde; şirketler bağlı ortaklık ve iştirakleriyle birlikte dikkate alınacaktır. Bağlı ortaklıkları ve iştirakleri bulunan şirketlerde; aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı bakımından ana ortaklık ve bağlı ortaklığa ait finansal tablolarda yer alan kalemlerin toplamı (varsa grup içi işlemler yok edilecektir), çalışan sayısı bakımından ise ana ortaklık ve bağlı ortaklığın son iki yıla ait ortalama çalışan sayılarının toplamı dikkate alınacaktır. İştirakler açısından, iştirake ait söz konusu kalemler şirketin iştirakteki hissesi oranında dikkate alınacaktır.
Bağımsız denetime tabi şirketlerin ara dönem sınırlı bağımsız denetim yükümlülükleri, mevzuatta hüküm bulunmaması halinde Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından belirlenecektir.
6434 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu yetkilidir.
Ek 1: (I) SAYILI LİSTE
Karara ekli (I) sayılı Liste’de yer alan aşağıdaki şirketler, herhangi bir ölçüte bağlı olmaksızın, 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren bağımsız denetime tabi olacaklardır:
1. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca Sermaye Piyasası Kurulunun düzenleme ve denetimine tabi şirketlerden;
1.a) Yatırım kuruluşları,
1.b) Kolektif yatırım kuruluşları,
1.c) Portföy yönetim şirketleri,
1.ç) İpotek finansmanı kuruluşları,
1.d) Varlık kiralama şirketleri,
1.e) Merkezi takas kuruluşları,
1.f) Merkezi saklama kuruluşları,
1.g) Veri depolama kuruluşları,
1.ğ) Derecelendirme kuruluşları,
1.h) Değerleme kuruluşları,
1.ı) Sermaye piyasası araçları bir borsada veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem gören veya işlem görmeleri amacıyla Sermaye Piyasası Kurulunca onaylanmış geçerlilik süresi bulunan izahname veya ihraç belgesi bulunan anonim şirketler,
1.i) Bir borsada veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem görmemekle birlikte halka arz edilmeksizin pay hariç sermaye piyasası aracı ihraç eden (ihraç ettikleri sermaye piyasası araçlarının itfa edildiği hesap döneminin sonuna kadar) veya bu amaçla Sermaye Piyasası Kurulunca onaylanmış geçerlilik süresi bulunan ihraç belgesi olan anonim şirketler,
2. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun düzenleme ve denetimine tabi şirketlerden;
2.a) Bankalar,
2.b) Derecelendirme kuruluşları,
2.c) Finansal holding şirketleri,
2.ç) Finansal kiralama şirketleri,
2.d) Faktoring şirketleri,
2.e) Finansman şirketleri,
2.f) Varlık yönetim şirketleri,
2.g) Finansal holding şirketlerinde ve bankalarda 5411 sayılı Kanunda tanımlandığı şekliyle nitelikli paya sahip olan şirketler.
2.ğ) Tasarruf finansman şirketleri.
3. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ile 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu kapsamında faaliyet göstermekte olan sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri.
4. Borsa İstanbul piyasalarında faaliyet göstermesine izin verilen; yetkili müesseseler, kıymetli madenler aracı kurumları, kıymetli maden üretimi veya ticaretiyle iştigal eden şirketler.
5. 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununa göre kurulan tarım ürünleri lisanslı depo işletmeleri ile 2699 sayılı Umumi Mağazalar Kanununa göre kurulan umumi mağazalar.
6. Aşağıdaki hak veya lisanslardan en az birine sahip olan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar:
6.a) Karasal ortamdan ulusal televizyon yayını yapma hakkı.
6.b) Uydu televizyon yayın lisansı.
6.c) Birden fazla ile yönelik olarak kablolu televizyon yayın lisansı.
Ek 2 : (II) SAYILI LİSTE
1. Sermayesinin en az %25'i kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına, sendikalara, derneklere, vakıflara, kooperatiflere ve bunların üst kuruluşlarına doğrudan veya dolaylı olarak ait olan şirketler.
2. Yurt çapında günlük olarak gazete yayımlayan şirketler.
3. Çağrı merkezi şirketleri hariç olmak üzere, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1525 inci maddesi kapsamında Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu düzenleme ve denetimine tabi olan şirketler.
4. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan lisans, sertifika veya yetki belgesi alıp bu kurum düzenlemelerine tabi olan şirketler ve söz konusu düzenlemeler uyarınca bapımsız denetimden muaf tutulmayan şirketler.
5. (I) sayılı liste kapsamında olanlar hariç olmak üzere;
a) Gayri faal olan veya faaliyetleri geçici olarak durdurulan veya iptal edilmiş olan (gerekli ana sözleşme değişiklikleri ve benzeri prosedür işlemleri henüz gerçekleştirilmemiş olanlar dahil) iştirak ve şirketler hariç olmak üzere, Tasarruf Mevduatı ve Sigorta Fonunun (TMSF) iştirakleri ile mülga 4389 sayılı Bankalar Kanunu ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında TMSF tarafından denetimi ve yönetimi devralınan şirketler.
b) 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamında faaliyet gösteren kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile sermayesinin en az %50’si belediyelere ait olan şirketler.
Yer verilen konularda ek bilgi istenildiğinde lütfen bizimle temasa geçiniz.
Saygılarımızla,
SİGMA
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.
TY
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır. Uygulamalarınızı değerlendirirken güncel mevzuatı ve kendi koşullarınızı dikkate alınız. Yasal Uyarı →