İçeriğe geç

Yayın detayı

  • Belgeler
  • ytlmevzuatdokumleri

YTL

YENİ TÜRK LİRASI (YTL) İLE İLGİLİ MEVZUAT DÖKÜMANLARI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN PARA BİRİMİ HAKKINDA KANUN

 

Kanun No: 5083

Resmi Gazete No: 25363

Resmi Gazete Tarihi: 31 Ocak 2004

Kabul Tarihi : 28 Ocak 2004

 

Türkiye Cumhuriyeti Devletinin para birimi

MADDE l. - Türkiye Cumhuriyeti Devletinin para birimi Yeni Türk Lirasıdır. Yeni Türk Lirasının alt birimi Yeni Kuruştur. Bir Yeni Türk Lirası (YTL) yüz Yeni Kuruşa (YKr) eşittir.

Bakanlar Kurulu, Yeni Türk Lirası ve Yeni Kuruşta yer alan yeni ibarelerini kaldırmaya ve uygulamaya ilişkin esasları belirlemeye yetkilidir.

Türk Lirası ile Yeni Türk Lirası arasında değişim oranı ve Yeni Kuruşa tamamlama

MADDE 2. - Türk Lirası değerler Yeni Türk Lirasına dönüştürülürken, birmilyon Türk Lirası (1.000.000 TL) eşittir bir Yeni Türk Lirası ( l YTL) değişim oranı esas alınır.

(5228 Sayılı Kanun ile değişik şekli) Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüşüm işlemlerinin ve Yeni Türk Lirası cinsinden yapılan işlemlerin sonuçlarında ve ödeme aşamalarında yarım Yeni Kuruş ve üzerindeki değerler bir Yeni Kuruşa tamamlanır; yarım Yeni Kuruşun altındaki değerler dikkate alınmaz.2

Türk Lirasına yapılan atıflarda değişiklik

MADDE 3. - Kanunlarda ve diğer mevzuatta, idarî işlemlerde, yargı kararlarında, her türlü hukukî muamelelerde, kıymetli evrak ve hukukî sonuç doğuran diğer belgeler ile ödeme ve değişim araçlarında Türk Lirasına veya liraya yapılan atıflar, 2 nci maddede belirtilen değişim oranında Yeni Türk Lirasına yapılmış sayılır.

Banknotların resim ve görüntülerinin çoğaltılması ve yayınlanması

MADDE 4. - Halen tedavülde bulunan, tedavülden çekilmiş veya tedavüle çıkarılacak olan banknotların resim ve görüntülerinin çoğaltılması ve yayınlanmasına ilişkin boyut, renk, malzeme, çözünürlük, üzerinde bulunacak ibareler ve benzeri hususlarla ilgili şartlar Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenir ve Resmî Gazetede ilân olunur.

İlân olunacak şartlara uymayan kişiler hakkında fiil daha ağır bir suça vücut vermediği takdirde birmilyarbeşyüzmilyon liradan beşmilyar liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur.

Yürürlükten kaldırılan hükümler

MADDE 5. - 24.12.1937 tarihli ve 3290 sayılı Devlet Hesaplarında Liranın Esas İttihaz Edilmesi Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.

GEÇİCİ MADDE l. - Halen tedavülde bulunan Türk Lirası banknotlar ile madeni paralar 1.1.2005-31.12.2005 tarihleri arasında Yeni Türk Lirası banknotlarla ve yeni çıkarılacak madenî paralarla birlikte tedavül eder.

Söz konusu banknotların birlikte tedavülü ve değiştirilmesine ilişkin esaslar Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca, madenî paraların birlikte tedavülü ve değiştirilmesine ilişkin esaslar ise Hazine Müsteşarlığınca belirlenir.

Bu Kanunun uygulanmasında karşılaşılan tereddütleri gidermeye ve gerekli düzenlemeleri yapmaya Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan; görev alanlarına giren konularda düzenleme yapmaya Maliye Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Sermaye Piyasası Kurulu ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu yetkilidir.

GEÇİCİ MADDE 2. - Türk Lirası üzerinden yapılan her türlü hukukî muamele ile hukukî sonuç doğuran belgelerin 2 nci maddede belirtilen değişim oranı dikkate alınarak 31.12.2005 tarihine kadar, bu tarih dahil Yeni Türk Lirasına göre değiştirilmesi halinde, muamele ve düzenlenecek belgeler her türlü vergi, resim, harç ve diğer yükümlülüklerden muaftır.

GEÇİCİ MADDE 3. - 1.1.2005-31. 12. 2005 tarihleri arasında, bütün mal ve hizmet bedellerinin, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 12 nci maddesi çerçevesinde düzenlenecek etiket ve tarife listelerinde Türk Lirası ve Yeni Türk Lirası üzerinden ayrı ayrı gösterilmesi zorunludur.

Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenler hakkında 4077 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen ceza uygulanır.

Yürürlük

MADDE 6. - Bu Kanunun;

a) 4 üncü maddesi ile geçici 1 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları yayımı tarihinde,

b) Diğer hükümleri 1.1.2005 tarihinde,

Yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 7. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

 

13 SIRA NO' LU MUHASEBE SİSTEMİ UYGULAMA GENEL TEBLİĞİ

(28/12/2004 tarih ve 25684 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 14 SIRA NO' LU MUHASEBE SİSTEMİ UYGULAMA GENEL TEBLİĞİ ile değişik şekli)

Resmi Gazete No: 25605

Resmi Gazete Tarihi: 06/10/2004

 

I. YENİ TÜRK LİRASI İLE İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER VE ESASLAR

1-Yasal Düzenleme

Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun (1) 175 ve mükerrer 257 nci maddelerinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak yayımlanan 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ile bu Tebliğ ekinde yer alan Muhasebe Usul ve Esasları, 01/01/1994 tarihinden itibaren zorunlu olarak uygulanmak üzere, 26/12/1992 tarihli ve 21447 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Diğer taraftan, 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanunun (2)

-1 inci maddesinde Türkiye Cumhuriyeti Devletinin para biriminin Yeni Türk Lirası (YTL), alt biriminin Yeni Kuruş (YKr) olacağı ve bir Yeni Türk Lirasının yüz Yeni Kuruşa eşit olduğu,

-5083 sayılı Kanunun 5228 sayılı Kanunun (3) 59 uncu maddesinin 13 üncü fıkrası ile değiştirilen 2 nci maddesinde Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüştürülürken bir milyon Türk Lirası (1.000.000 TL) eşittir bir Yeni Türk Lirası değişim oranının esas alınacağı, Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüşüm işlemlerinin ve Yeni Türk Lirası cinsinden yapılan işlemlerin sonuçlarında ve ödeme aşamalarında yarım Yeni Kuruş ve üzerindeki değerlerin bir Yeni Kuruşa tamamlanacağı ve yarım Yeni Kuruşun altındaki değerlerin dikkate alınmayacağı,

-3 üncü maddesinde kanunlarda ve diğer mevzuatta, işlemlerde, yargı kararlarında, hukuki muamelelerde, kıymetli evrak ve hukuki sonuç doğuran diğer belgeler ile ödeme ve değişim araçlarında Türk Lirasına veya liraya yapılan atıfların 2 nci maddede belirtilen değişim oranında Yeni Türk Lirasına yapılmış sayılacağı,

- Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasında halen tedavülde bulunan Türk Lirası banknotlar ile madeni paraların 01/01/2005-31/12/2005 tarihleri arasında Yeni Türk Lirası banknotlarla ve yeni çıkarılacak madeni paralarla birlikte tedavül edeceği, üçüncü fıkrasında ise bu Kanunun uygulanmasında karşılaşılan tereddütleri gidermeye ve gerekli düzenlemeleri yapmaya Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan; görev alanına giren konularda düzenleme yapmaya Maliye Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Sermaye Piyasası Kurulu ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun yetkili olduğu,

- Geçici 3 üncü maddesinde 01/01/ 2005-31/12/2005 tarihleri arasında da bütün mal ve hizmet bedellerinin 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun (4) 12 nci maddesi çerçevesinde düzenlenecek etiket ve tarife listelerinde Türk Lirası ve Yeni Türk Lirası üzerinden ayrı ayrı gösterilmesinin zorunlu olduğu,

- 6 ncı maddesinde Kanunun 4 üncü maddesi ile geçici 1 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarının yayımı, diğer hükümlerinin ise 01/01/2005 tarihinde yürürlüğe gireceği,

hükümleri bulunmaktadır.

Buna göre, 5083 sayılı Kanunla yapılan düzenlemeler çerçevesinde Yeni Türk Lirası kullanımında özel kesim muhasebe sistemine ilişkin olarak işletmeler tarafından uyulacak esaslar konusunda aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

2-Yeni Türk Lirası Kullanımında Özel Kesim Muhasebe Sisteminde Uyulacak Esaslar

2.1- Kanunun 1 inci maddesinin yürürlük tarihinin 01/01/2005 olması nedeniyle, 31/12/2004 tarihi sonuna kadar düzenlenecek tüm belgeler (fatura, sevk irsaliyesi, vb) Türk Lirası üzerinden düzenlenecek ve dönem sonu işlemleri dahil tüm muhasebe kayıtları Türk Lirası üzerinden yapılacaktır. Mali tablolar Türk Lirası üzerinden düzenlenecektir. Bu belgeler ve muhasebe kayıtları 01/01/2005 tarihinden sonra da aynen oldukları gibi muhafaza edilecektir.

2.2- 31/12/2004 tarihli bilanço tutarları Kanunda belirtilen değişim oranı esas alınarak 01/01/2005 tarihi itibariyle Yeni Türk Lirasına dönüştürülecek ve dönüştürülen bu tutarlar açılış kayıtları olarak muhasebeleştirilecektir. Dönüşüm işlemlerinde kullanılmak üzere hazırlanan örnek Excell programı ve dönüşüm tablosu bu Tebliğin ekinde (Ek:1 ve Ek:2) yer almaktadır.

2.3- 01/01/2005 tarihinden itibaren düzenlenecek tüm belgeler ve yapılacak muhasebe kayıtları sadece Yeni Türk Lirası ve Yeni Kuruş üzerinden olacaktır. En küçük para birimi 1 YKr olduğu ve YTL cinsinden yapılan işlemlerin sonuçlarında ve ödeme aşamalarında yarım YKr ve üzerindeki değerler 1 YKr’a tamamlanacağı için en küçük muhasebe ve fatura değeri 1 YKr olacaktır. 2005 yılı boyunca Türk Lirası ve Yeni Türk Lirasının birlikte kabul edilmesi ve 2005 takvim yılında bütün mal ve hizmet bedellerinin etiket ve tarife listelerinin Türk Lirası ve Yeni Türk Lirası para birimleri üzerinden ayrı ayrı gösterilmesi belge düzenleme ve muhasebe kayıtlarında YTL’nın esas alınmasını etkilemeyecektir. Önceki dönemlere ilişkin olmakla birlikte 01/01/2005 tarihinden sonra düzenlenecek faturalar, verilecek beyannameler ve bildirimlerin de Yeni Türk Lirasına dönüştürülmesi ve Yeni Türk Lirası üzerinden düzenlenmesi ve hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak, ücretlilere yapılacak vergi indiriminde kullanılan Vergi İndirimine Ait Bildirimler hakkında II. Bölümün 2.2. fıkrasında belirtildiği şekilde işlem yapılacaktır.

2.4- Maliye Bakanlığınca özel hesap dönemi tayin edilen mükellefler de 01/01/2005 tarihinde normal vergilendirme dönemine sahip diğer mükellefler gibi işlem yapacaklardır. Ancak, bu mükellefler 31/12/2004 tarihi itibariyle geçici mizan çıkartacaklar, mizanda yer alan hesapları diğer mükelleflerin tabi oldukları esas ve usuller çerçevesinde YTL para birimine dönüştürecekler ve bu tutarları 01/01/2005 tarihli açılış maddesi olarak muhasebeleştireceklerdir. Diğer mükellefler için tespit edilmiş muhasebe kayıt, saklama, belge ve bildirim düzeni bu mükellefler için de geçerlidir.

2.5- Bilanço esası dışında işletme hesabı esasına göre defter tutan diğer mükellefler de 01/01/2005 tarihinden itibaren YTL para birimine göre defter tutacaklardır. Bu mükellefler 2005 yılına devreden dönem sonu mal tutarları toplamı ve amortismana tabi iktisadi kıymetler gibi kayıtlarını YTL’na dönüştürerek kaydedecekler ve durumlarını ilgilendiren hususlarda bu Tebliğde belirtilen düzenlemelere uyacaklardır.

II. 31/12/2004 TARİHİ SONU İTİBARİYLE YAPILACAK İŞLEMLER

1-Muhasebe Kayıt Düzeni İle İlgili Yapılacak İşlemler

1.1- İşletmeler 31/12/2004 tarihli bilanço hesaplarında yer alan TL değerleri 01/01/2005 tarihinde ilk işlem olarak YTL para birimine dönüştüreceklerdir. Hesaplardaki toplam TL tutarların YTL’na dönüşümünde bulunacak tutar ile alt hesapların daha sonra ayrı ayrı dönüşümü halinde bulunacak tutarlar toplamı tamamlamalar (yuvarlamalar) nedeniyle eşit olmayabilecektir. Bu nedenle, işletmeler tek düzen hesap planına uygun bir şekilde defter-i kebir hesaplarında yer alan TL tutarların YTL’na dönüşümü işlemlerine yardımcı hesapların varsa alt hesaplarının, diğer bir ifadeyle hesap planlarının en son kırılımdaki hesaplarının tek tek Yeni Türk Lirasına çevrilmesi suretiyle bulunan ana hesap toplam tutarının muhasebe kaydını yapacaklardır. 31/12/2004 tarihli bilanço tutarlarının bu şekilde YTL’na dönüştürülmüş tutarları 01/01/2005 tarihli bilançonun açılış kayıtları olacaktır. Dönüşüm işleminin alt hesaplardan başlanarak ana hesaba ulaşılması suretiyle yapılması nedeniyle ortaya çıkabilecek farklar II. Bölümün 1.2. fıkrasında açıklandığı şekilde kaydedilecektir.

Örnek:

(X) İşletmesinin 31/12/2004 tarihli 120 Alıcılar Hesabının kapanış ve 01/01/2005 tarihli açılış maddesi aşağıda belirtildiği şekilde olacaktır:

31/12/2004 tarihi itibariyle 120 Alıcılar hesabı

 

 

Borç (TL)

120

Alıcılar

5,738,275,200.00

120 01

Adana Müşterileri

5,367,510,400.00

120 01 01

A A.Ş.

5,142,503,200.00

120 01 02

B A.Ş.

225,007,200.00

120 06

Ankara Müşterileri

370,764,800.00

120 06 01

E A.Ş.

120,452,400.00

120 06 02

F A.Ş.

250,312,400.00

01/01/2005 tarihli 120 Alıcılar hesabı

 

 

Borç (YTL)

120

Alıcılar

5.738,27

120 01

Adana Müşterileri

5.367,51

120 01 01

A A.Ş.

5.142,50

120 01 02

B A.Ş.

225,01

120 06

Ankara Müşterileri

370,76

120 06 01

E A.Ş.

120,45

120 06 02

F A.Ş.

250,31

1.2- 01/01/2005 tarihi itibariyle yapılan YTL dönüşümü sonucu bilançoda ortaya çıkabilecek olumlu farklar tek düzen hesap planında yer alan 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabına, olumsuz farklar ise 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabında izlenerek hesaplarda denklik sağlanacaktır.

1.3- Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin (ATİK) TL birimindeki değerleri YTL’na dönüştürülürken her bir iktisadi kıymet için ayrı ayrı dönüşüm işlemi yapılacaktır. Aynı şekilde bu iktisadi kıymetlerin birikmiş amortismanları da ayrı ayrı YTL’na dönüştürülecektir.

Örnek:

(Y) İşletmesinin 31/12/2004 tarihi itibariyle 255 Demirbaşlar ve 257 Birikmiş Amortismanlar hesabı aşağıdaki gibidir.

 

 

Borç (TL)

255

Demirbaşlar

3,522,476,100.00

255 01

Mobilya Takımı

2,267,712,300.00

255 02

Bilgisayar

1,254,763 800.00

 

 

 

Alacak (TL)

257

Birikmiş Amortismanlar

1,611,580,140.00

257 01

Mobilya Takımı

1,360,627,380.00

257 02

Bilgisayar

250,952,760.00

(Y) İşletmesinin 01/01/2005 tarihi itibariyle 255 Demirbaşlar ve 257 Birikmiş Amortismanlar hesabı aşağıdaki gibi olacaktır.

 

 

Borç (YTL)

255

Demirbaşlar

3.522,47

255 01

Mobilya Takımı

2.267,71

255 02

Bilgisayar

1.254,76

 

 

 

Alacak (YTL)

257

Birikmiş Amortismanlar

1.611,58

257 01

Mobilya Takımı

1.360,63

257 02

Bilgisayar

250,95

1.4- Çek ve senet portföylerinde bulunan değerlerin YTL’na dönüştürülmesi işlemlerinde de yukarıdaki 3 üncü maddede belirtildiği şekilde işlem yapılacaktır. Her bir çek veya senet tutarının ayrı ayrı YTL para birimine dönüştürülerek ana hesap tutarına ulaşılması ile muavin hesaplara inilmeden sadece ana hesap tutarı toplamının YTL’na çevrilmesi durumunda fark ortaya çıkabilecektir. Ayrıca, daha sonraki tarihlerde işlem yapılması sırasında her bir çek veya senet tutarının YTL’na dönüştürülmesi gerektiğinden her bir çek veya senet tutarı YTL’na dönüştürülerek çek ve senet portföyü toplam tutarları bulunacaktır.

Örnek:

(Y) İşletmesinin 31/12/2004 tarihi itibariyle 101 Alınan Çekler ve 121 Alacak Senetleri hesapları aşağıdaki şekildedir:

 

 

Borç (TL)

101

Alınan Çekler

827,728,200.00

101 01

Portföydeki Çekler

500,443,200.00

101 02

Tahsildeki Çekler

327,285,000.00

 

 

 

Borç (TL)

121

Alacak Senetleri

14,905,842,500.00

121 01

Portföydeki Senetler

13,390,417,500.00

121 02

Tahsildeki Senetler

1,515,425,000.00

(Y) İşletmesinin 01/01/2005 tarihi itibariyle 101 Alınan Çekler ve 121 Alacak Senetleri hesapları aşağıdaki gibi olacaktır:

 

 

Borç (YTL)

101

Alınan Çekler

827,73

101 01

Portföydeki Çekler

500,44

101 02

Tahsildeki Çekler

327,29

 

 

 

Borç (YTL)

121

Alacak Senetleri

14.905,85

121 01

Portföydeki Senetler

13.390,42

121 02

Tahsildeki Senetler

1.515,43

 

2- Beyanname, Belge ve Bildirim Düzeni İle İlgili Yapılacak İşlemler:

2.1- 2004 yılı vergilendirme dönemine ilişkin olmakla birlikte, 01/01/2005 tarihinden sonra verilecek KDV, Muhtasar, Geçici Vergi ve Kurumlar Vergisi gibi beyannameler ile belgelerin düzenlenmesinde YTL para birimi esas alınacak ve söz konusu beyannameler ve belgeler YTL üzerinden düzenlenecektir.

2.2- 2004 yılı harcamalarından kaynaklanan ücretlilerde vergi indirimi uygulamasında, vergi indirimine esas alınacak belgeler 2004 yılında yapılan harcamalara ait olacağından belgelerdeki para birimi TL olacaktır. 2004 yılında yapılan harcamalar karşılığında alınan belgelerdeki tutarlar ile azami indirim tutarının belirleneceği 2004 yılı vergi matrahı TL üzerinden belirtildiğinden, 20/01/2005 tarihine kadar verilecek Vergi İndirimine Ait Bildirimler TL üzerinden doldurulacaktır. Ancak, 01/01/2005 tarihinden itibaren ücretlerin YTL olarak ifade edilmesi ve mahsubunun aynı para birimiyle ifade edilen değerler oranında yapılabilecek olması nedeniyle, TL olarak hesaplanan vergi indirimi tutarı bildirimi alan işveren tarafından YTL’na çevrilerek Muhtasar Beyannamede mahsup konusu yapılacaktır. 2004 yılında işten ayrılan, emekli olan ve ölenlere ait bildirimler hakkında da aynı şekilde işlem yapılacaktır.

2.3- Ödeme kaydedici cihazların (yazar kasalar) YTL’na göre işlem yapmaları hakkında 60 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanunla İlgili Genel Tebliğde (5) ayrıntılı açıklamalar yapılmıştır. Sözkonusu Tebliğe göre ödeme kaydedici cihaz üretici veya ithalatçıları, Maliye Bakanlığına müracaat ederek gerekli izni aldıktan sonra, daha önce onaylananlar da dahil olmak üzere tüm ödeme kaydedici cihazlarını YTL ve YKr’u esas alacak tarzda düzenleyeceklerdir. Bu konudaki düzenleme işlemleri, en geç 31/03/2005 tarihine kadar tamamlanmış olacaktır. 01/01/2005 tarihinden (bu tarih dahil) sonra satılacak bütün ödeme kaydedici cihazlar, YTL ve YKr esasına göre işlem yapacak özellikte olacak ve bu özelliği taşımayan cihazların satışı yapılamayacaktır. Ödeme kaydedici cihazlarla ilgili işlemler söz konusu Tebliğde belirtilen şekilde yapılacaktır. Ayrıca, 5228 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle, 3100 sayılı Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklikle; mükelleflerin 31/07/2004 tarihinden itibaren kullanmak üzere satın aldıkları ödeme kaydedici cihazlar için % 100’e kadar amortisman oranını seçebilme imkanı getirilmiştir.

III- 01/01/2005 TARİHİNDEN SONRA YAPILACAK İŞLEMLER

1-Muhasebe Kayıt Düzeni İle İlgili Yapılacak İşlemler:

1.1- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerinde yapılan açıklamalar doğrultusunda, 01/01/2005 tarihinden sonra hesaplar ve düzenlenecek mali tablolarda daha önce Türk Lirası (TL) olarak gösterilen tutarlar Yeni Türk Lirası (YTL) olarak gösterilecektir. Kanunun 1 inci maddesine göre Bakanlar Kurulu, Yeni Türk Lirası ve Yeni Kuruşta yer alan yeni ibarelerini kaldırmaya ve uygulamaya ilişkin esasları belirlemeye yetkilidir. Bakanlar Kurulunun yeni ibaresini kaldırması halinde yeni ibaresi kullanılmadan hesaplarda gösterilen tutarlar Türk Lirası (TL) olarak gösterilecektir.

1.2- 5083 sayılı Kanunun Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasında, tedavülde bulunan Türk Lirası banknotlar ile madeni paraların 01/01/2005-31/12/2005 tarihleri arasında yeni çıkarılacak Yeni Türk Lirası banknotlar ve madeni paralarla birlikte tedavül edeceği belirtilmiştir. Buna göre, isteyen mükellefler her iki para birimini Kasa hesabında açılacak YTL ve TL alt hesaplarında izleyebileceklerdir.

1.3- 01/01/2005 tarihinden önce satılan ve faturası TL üzerinden düzenlenmiş malların bu tarihten sonra iade edilmesi halinde, faturadaki tutarlar YTL’na dönüştürülerek hesaplara alınacak ve düzenlenecek iade faturaları YTL para birimi üzerinden düzenlenerek muhasebe kaydı yapılacaktır.

1.4- 01/01/2005 tarihinden itibaren ödeme aşaması ve işlem sonuçlarında kullanılacak en küçük para birimi 1 Yeni Kuruş olacağı için hesaplanan vergiler de en az 1 YKr olacaktır. Hesaplanan verginin yarım YKr altında olması halinde bu vergi dikkate ve hesaplara alınmayacaktır. Ancak, hesaplanan vergi yarım YKr ve üzerinde ise 1 YKr’a tamamlanacaktır. Örneğin, 01/01/2005 tarihinden sonra bir banka şubesi tarafından 2 ABD doları satıldığını ve 1 ABD Doları satış kurunun da 1 ABD Doları=1,5000 YTL (BirYTLelliYKr) olduğunu varsayalım. Kambiyo muamelelerinde satış tutarı üzerinden hesaplanacak Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) 0.3 YKr (3 YTL X 0.001 = 0.003 YTL) olacaktır. Bu durumda, hesaplanan vergi yarım YKr’un altında olduğu için dikkate alınmayacaktır. Satış tutarının 5 YTL olması halinde ise hesaplanan vergi yarım YKr olacağı (5 YTL X 0.001= 0.005 YTL) ve yarım YKr’lar 1 YKr’a tamamlanacağı için hesaplanan vergi 1 YKr olacaktır.

Ancak, yukarıda verilen örnekte vergiyi doğuran olayda hesaplanan vergi ile ilgili indirime veya mahsuba konu olacak bir vergi bulunmamaktadır. Katma Değer Vergisi (KDV)’nde ise mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde malın teslimi veya hizmetin yapılması ile vergiyi doğuran olay meydana gelmekte ve vergiye tabi her bir olay için tespit edilen KDV oranı uygulanarak vergi hesaplanmaktadır. Buna göre, vergi fiyata bağlı olarak hesaplanmakta ve perakende satışı yapılan mallarda KDV satış fiyatına dahil olarak belirtilmektedir. İşletmeler tarafından tahsil edilen KDV’nden önceki aşamalarda ödenen KDV mahsup edilmekte, tahsil edilen KDV’nin mahsup edilecek KDV’nden fazla olması halinde aradaki fark vergi dairesine yatırılmakta, aksi durumda ise mükellefin sonraki döneme devreden KDV ortaya çıkmaktadır.

Birim fiyatı düşük ve indirimli oranda vergilendirilen mal ve hizmetlerin perakende satışını yapan işletmelerde KDV’nin hesaplanmasının 5083 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile birlikte değerlendirilmesi halinde, işletme sahiplerinin birim fiyatları ve satış miktarlarına bağlı olarak leh veya aleyhlerine bir durum ortaya çıkmaktadır. Örneğin, 01/01/2005 tarihinden sonra bir bakkaldan veya fırından bir adet ekmek satın alındığını, bir adet ekmeğin fiyatının KDV dahil 30 YKr (0,30 YTL) olduğunu varsayalım. Belirtilen birim fiyattan; KDV dahil satış bedelleri, hesaplanan KDV ve tamamlama sonucu KDV’nin alacağı bazı değerler aşağıda tablo halinde gösterilmektedir.

KDV Oranı (%)

Birim fiyat (YKr)

Adet

KDV dahil satış bedeli (YKr)

KDV (YKr)

Tamamlama sonucu KDV (YKr)

1

30

1

30

0.29

0

1

30

2

60

0.59

1

1

30

3

90

0.89

1

1

30

5

150

1.48

1

1

30

7

210

2.07

2

1

30

280

8,400

83.16

83

 

 

 

 

 

 

18

30

1

30

4.57

5

18

30

3

90

13.72

14

Genel toplam

106,82 YKr

107,00 YKr

Tablodan görüleceği üzere, satılan bir adet ekmeğe isabet eden KDV 0,29 YKr olmakta ve bu vergi müşteriden tahsil edilmektedir. Çünkü, müşteriden tahsil edilen 30 YKr’luk bedele KDV dahildir. İşletmenin tüm satışlarını birer adet ekmek olarak gerçekleştirmesi durumunda KDV hesaplanması işlemlerinin her bir satış bazında ele alınması halinde hesaplarda tahsil edilen KDV bulunmayacaktır.

Aynı işletmenin, iki adet ekmek satması halinde ise hesaplanan KDV 0.59 YKr olmasına rağmen yasa hükmü gereği bu değer 1 YKr’a tamamlanmakta ve hesaplarda tahsil edilen KDV 1 YKr olarak görülmektedir. Bu durumda da işletme sahibi tahsil etmediği 0,41 YKr KDV’ni hesaplarına dahil etmek zorunda kalmaktadır.

Bu durumda, Kanunun 2 nci maddesi hükmü gereği bir adet ekmeğe isabet eden ve yarım YKr altında olan vergi işlem bazında dikkate alınmamakta, iki adet ekmek satışında ise mükellef hesaplarında tahsil edilmeyen ancak fiyata dahil olduğu için tahsil edilmiş gibi görünen fazla KDV bulunacaktır.

Dolayısıyla, mükelleflerin KDV dahil perakende satışlarda vergilerini tam ve doğru olarak hesaplayabilmeleri için;

1- Ödeme kaydedici cihaz kullanarak yapacakları satışlarındaki KDV’ni 62 Seri Numaralı Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanunla İlgili Genel Tebliğ’de (2) ,

2- Fatura ve benzeri vesikalar kullanarak yapacakları perakende mal satışı ve hizmet ifalarındaki KDV’ni 92 Seri Numaralı Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinde (3)

belirtildiği şekilde hesaplayacaklardır.

Mükellefler muhasebe kayıtlarında esas alacakları KDV hesaplamalarını anılan Genel Tebliğlerde yer alan düzenlemelere göre yapacak ve bağlı oldukları vergi dairesine beyan edecektir.

1.5- Hesaplarda iz bedeli ile takip edilen kayıtlarda en küçük para birimi olan 1 YKr kullanılacaktır. 01/01/2005 tarihinden önceki kayıtlarda ekonomik ömrü dolan amortismana tabi iktisadi kıymetlerin 1 TL olan iz bedelleri de 1 YKr’a dönüştürülecek ve hesaplara 0.01 YTL olarak kaydedilecektir.

1.6- Mali tablolarının karşılaştırmalı olarak (önceki dönem-cari dönem) düzenlenmesindeki amaç söz konusu tabloların kıyaslanarak analizinin yapılması olduğundan önceki döneme ait olan tablolarda kullanılan para birimi ile cari döneme ait para biriminin aynı olması gerekmektedir. Bu nedenle, 2004 mali yılı işlemlerine ilişkin olarak düzenlenen ancak, 01/01/2005 tarihinden sonra verilmesi gereken Gelir ve Kurumlar Vergisi Beyannameleri ekinde yer alan mali tablolarında kullanılacak para birimi YTL olacaktır.

1.7- İşletmeler, YTL’na dönüşümü sonrası itibari kıymeti toplamı 1 YKr altında olan hisse senetlerini ve menkul kıymetlerini 1 YKr olarak izleyebileceklerdir. Bu durumun varlığı halinde bilanço dipnotlarında gerekli açıklamanın yapılacağı tabiidir. Bu işletmelerin, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca anonim şirket hisse senetlerinin itibari değerinin YTL’na dönüştürülmesinde ve ortaklık haklarının kullanımında ortaya çıkabilecek tereddütlerin giderilmesi ve bu değerlerin yeni para birimine uygun hale getirilmesi amacıyla hazırlanan kanun tasarısını ve düzenlemeleri izlemesi gerekmektedir.

1.8- Bilindiği üzere, 01/01/2005 tarihinden sonra Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca YTL birimi üzerinden gösterge niteliğinde ilan edilecek döviz ve efektif kurlarından sıfırla başlayan kurlar sıfırdan sonra 5 basamak olarak ilan edilecek ve nominal değeri daha küçük kurlar ise 100 birim üzerinden ifade edilecektir. Aynı şekilde, 01/01/2005 tarihinden sonra bazı mal ve hizmetlerin birim fiyatları 1 YKr’un altında olabilecektir. Ayrıca, birim değeri çok küçük olan mal ve hizmetlerin yine çok küçük kar oranlarında alınıp satılması halinde, bir birim başına elde edilecek komisyon, prim, kar payı ve gelir payı gibi adlar altında lehe kalan tutarlar 1 YKr’un altında olabilecektir. Belirtilen hususlarla ilgili olarak yapılacak işlemler aşağıda açıklanmıştır.

1- İşletmeler genellikle birim fiyatları 1 YKr’un altında olan mal ve hizmetlerini tek tek satışa sunmamakta ve fiyatlarını mal ve hizmetin birim değerine ve/veya süresine bağlı olarak 5, 10, 25, 50 ve 100’lük gibi birimler veya gram/kiloğramlar üzerinden ifade etmektedirler. Satış ve fiyatların belirtilen şekilde daha büyük birimlerde yapılması durumunda, birim fiyatların belge ve kayıtlara yansıtılmasında bir sorun bulunmamaktadır. Ancak, isteyen işletmeler birim tutarları 1 YKr’un altında olan mal ve hizmetlerini maliyet muhasebesi hesaplarında ve kendi iç denetim hesaplarında ihtiyaç duyulan hane kadar kaydedebilecektir. Örneğin, 01/01/2005 tarihinden önceki birim fiyatı veya tarifesi 121 TL olan bir malın, 01/01/2005 tarihinden itibaren maliyet muhasebesi hesaplarında izlenmesi halinde 0.000121 YTL (0.0121 Ykr) olarak hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir.

2- Mükelleflerin 1 YKr altındaki mal veya hizmetlerin birim fiyatlarını fatura detaylarında ve diğer belgelerde göstermeleri gerekmektedir. Birim değeri çok küçük olan mal ve hizmetlerin alınıp satılması halinde düzenlenecek fatura veya fatura yerine geçen benzeri vesikalarda birim fiyatların virgülden sonra ihtiyaç duyulan hane kadar örneğin 5 veya 6 hanede ifade edilmesi, ancak işlem sonucunda ve ödeme aşamasında toplam tutarın 1 YKr’a tamamlanması zorunludur.

Örnek:

Bir işletmenin % 18 KDV oranına tabi ve birim fiyatı 0,012556 YTL ( 1.2556 YKr) olan (A) malından 200 adet ve birim fiyatı 0,025483 YTL (2.5483 YKr) olan (B) malından 300 adet sattığı varsayıldığında, işletmenin düzenleyeceği fatura veya fatura yerine geçen benzeri vesikalar aşağıdaki gibi düzenlenecektir.

Cinsi

Miktar

Fiyat (YTL)

Tutar (YTL)

A Malı

200

0,012556

2,51

B Malı

300

0,025483

7,64

 

 

 

 

 

 

KDV Matrahı

10,15

 

 

%18 KDV

1,83

 

 

Toplam

11,98

Örnekte görüldüğü üzere, birim fiyatlarda tamamlama yapılmayacak olup, birim fiyatların miktarlarla çarpılması sonucu bulunan tutar işlem sonucu olduğundan tamamlama bu aşamada yapılacak ve tutarlar YKr olarak ifade edilecektir. Matraha isabet eden KDV hesaplamasında ve buna bağlı olarak toplam tutarda tamamlama işleminin ayrıca yapılacağı tabiidir.

3-Mükellefler 1 YKr’un altındaki birim fiyatlarını veya tarifelerini internet, basın ve diğer kanallarla tüketicilere duyurabilecektir.

4-Maliyet muhasebesi hesaplarında veya diğer alt hesaplarda virgülden sonra ikiden fazla hanenin kullanımı, birim fiyatların 6 hanede ifade edilmesi ve bunların fatura detaylarında ve diğer belgelerde gösterilmeleri, işlem sonucunda ve ödeme aşamasında toplam tutarın 1 YKr’a tamamlanması hükmünü etkilememektedir.

5-İşletmeler YTL dönüşümü sonrası ticari mallar veya mamuller hesaplarında bulunan ve toplam tutarı 1 YKr’un altında olan mallarını 1 YKr olarak hesaplara alabileceklerdir. Değeri 1 YKr’un altında birden fazla mala sahip olunması halinde bu malların tümünün tek bir hesapta toplanarak kayıt yapılması mümkün olup buna ilişkin olarak bilanço dipnotlarında gerekli açıklama yapılacaktır.

2-Beyanname, Belge ve Bildirim Düzeni İle İlgili Yapılacak İşlemler:

2.1- Kanunun Geçici 1 inci maddesi birinci fıkrası hükmü gereği halen tedavülde bulunan Türk Lirası banknotlar ile madeni paralar 01/01/2005-31/12/2005 tarihleri arasında yeni çıkarılacak Yeni Türk Lirası banknotlarla ve madeni paralarla birlikte tedavül edecektir. Belirtilen dönemde TL ile YTL para birimlerinin birlikte tedavülü fatura ve diğer belgelerde yer alacak miktarların YTL olarak düzenlenmesini etkilemeyecektir. Bu nedenle tüm mal ve hizmetler için düzenlenen fatura ve diğer belgeler YTL üzerinden düzenlenecek ve aynı şekilde muhasebe kayıtları da YTL para birimi üzerinden yapılacaktır. Ancak, en geç 31/03/2005 tarihine kadar ödeme kaydedici cihazlarını YTL ve YKr’u esas alacak tarzda düzenleyememiş olan işletmelerin verecekleri yazar kasa fişleri TL üzerinden düzenlenecektir. Bu fişlerdeki TL tutarlar YTL’na dönüştürülerek kayıtlara alınacaktır. İşletmelerin 2004 ve öncesi yıllara ilişkin olarak müşterilerine verdikleri dekont, hesap özeti gibi belgeler TL üzerinden düzenlenebilir.

2.2- Mal ve hizmet teslimlerine ilişkin olarak düzenlenecek fatura veya fatura yerine geçen belgelerde aynı orana tabi birden fazla mal veya hizmet bedeli gösterildiğinde Katma Değer Vergisi (KDV) aynı orana tabi mal ve hizmetlerin matrah toplamları dikkate alınarak hesaplanacaktır. Farklı orana tabi mal ve hizmetlerin aynı faturada gösterilmesi halinde KDV her bir oranın matrah toplamı dikkate alınarak hesaplanacaktır.

Örnek :

Mal Cinsi

 

Tutar (YTL)

KDV %

KDV Tutarı

A Malı

 

123,45

8%

9,88

B Malı

 

100,45

8%

8,04

C Malı

 

231,14

18%

41,61

D Malı

 

117,10

18%

21,08

Toplam Mal Bedeli

 

572,14

 

 

 

Matrahı

KDV Tutarı

 

 

% 8 KDV (A+B Malı)

223,90

17,91

 

 

% 18 KDV (C+D Malı)

348,24

62,68

 

 

Toplam KDV

 

80,59

 

 

Örnekte görüleceği üzere, %8 ve %18 KDV oranına tabi malların matrah toplamları dikkate alınarak hesaplanacak KDV 80,59 YTL olacaktır.

2.3- Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) kapsamına giren mallar için düzenlenen fatura veya fatura yerine geçen belgelerde KDV uygulamasından farklı olarak her bir mal için ayrı ayrı ÖTV hesaplanması gerekmektedir.

Örnek 1:

Perakende satış fiyatları paket başına sırasıyla 1,35-YTL, 2,15-YTL ve 2,95-YTL olan (A), (B) ve (C) marka sigaraların üreticisi olan bir sigara firmasının, satış miktarlarına göre ÖTV hesaplaması aşağıdaki şekilde yapılacaktır.

Marka

Satış Miktarı (Paket)

Perakende Satış Fiyatı (YTL/Paket)

ÖTV Oranı

Maktu ÖTV Tutarı
(YTL/Paket)

Hesaplanan
Nispi ÖTV
(YTL)

Hesaplanan
Maktu ÖTV
(YTL)

Toplam ÖTV (YTL)

(A)

55.040

1,35

% 28

0,35

20.805,12

19.264

40.069,12

(B)

173.900

2,15

% 28

0,535

104.687,8

93.036,5

197.724,3

(C)

32.960

2,95

% 28

1

27.224,96

32.960

60.184,96

Söz konusu sigaraların üretici satış fiyatlarının (ÖTV ve KDV hariç) sırasıyla, 0,41-YTL, 0,62-YTL ve 0,67-YTL olduğu varsayımıyla, üretici tarafından teslim edilen sigaralarla ilgili satış faturası aşağıdaki şekilde düzenlenebilecektir.

Mal Cinsi

Miktarı (Paket)

Satış Bedeli (YTL/Paket)

Toplam Satış Bedeli (YTL)

ÖTV
(YTL)

A Malı

55.040

0,41

22.566,4

40.069,12

B Malı

173.900

0,62

107.818

197.724,3

C Malı

32.960

0,67

22.083,2

60.184,96

 

 

TOPLAM

152.467,6

297.978,38

 

 

ÖTV

297.978,38

 

 

 

ARA TOPLAM

450.445,98

 

 

 

KDV (% 18)

81.080,28

 

 

 

GENEL TOPLAM

531.526,26

 

Örnek 2:

Maktu vergi tutarları litre başına sırasıyla 1,2510-YTL ve 0,8475-YTL olan kurşunsuz süper benzin ve motorin teslimi yapan bir firmanın, satış miktarlarına göre ÖTV hesaplaması aşağıdaki şekilde yapılacaktır.

MAL CİNSİ

Teslim
Miktarı
(Litre)

Maktu Vergi
Tutarı
(YTL/Litre)

Toplam ÖTV
(YTL)

Kurşunsuz Süper Benzin

712

1,2510

890,71

Motorin

568

0,8475

481,38

TOPLAM

1.372,09

Söz konusu malların teslim bedellerinin (ÖTV ve KDV hariç) kurşunsuz süper benzin için 0,50-YTL/Lt, motorin için ise 0,51-YTL/Lt olduğu varsayımıyla, teslim edilen mallara ilişkin satış faturası aşağıdaki şekilde düzenlenebilecektir.

MAL CİNSİ

Teslim Miktarı
(Litre)

Teslim Bedeli (YTL/Litre)

Toplam Teslim
Bedeli (YTL)

ÖTV
(YTL)

Kurşunsuz Süper Benzin

712

0,50

356

890,71

Motorin

568

0,51

289,68

481,38

TOPLAM

645,68

1.372,09

ÖTV

1.372,09

ARA TOPLAM

2.017,77

KDV(%18)

363,20

GENEL TOPLAM

2.380,97

2.4- Mükelleflerin kullanmakta oldukları bazı matbu fatura veya fatura yerine geçen vesikalarda tutarın yazı ile belirtildiği bölümde ”Yalnız......................TL / Lira” ibareleri bulunmaktadır. Mevcut ibarelerin bulunduğu fatura veya fatura yerine geçen vesikaların değişimi zorunlu olmayıp, dileyen mükellefler ibarelerde YTL veya yazı ile “Yeni Türk Lirası“ değişikliklerini yapmak suretiyle eski belgelerini kullanmaya devam edebileceklerdir. İşlem sonucunda Yeni Kuruş bulunması halinde YKr’a da yer verilmesi gerektiği tabiidir.”

IV- YENİ TÜRK LİRASINA GEÇİŞ İŞLEMLERİNDE VERGİSEL UYGULAMALAR

1.1- Bu Tebliğin II. Bölümünün 1.2. fıkrasında belirtildiği şekilde, 01/01/2005 tarihi itibariyle YTL para birimine dönüştürülen bilançoda ortaya çıkan ve tek düzen hesap planında yer alan 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabında izlenecek olan olumlu farklar vergi matrahının hesabında gelir olarak dikkate alınacaktır. Bilançoda ortaya çıkan ve tek düzen hesap planında yer alan 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabında izlenecek olan olumsuz farklar ise vergi matrahının hesabında kanunen kabul edilen gider olarak dikkate alınacaktır.

1.2- Banka ve sigorta şirketleri 01/01/2005 tarihi itibariyle yapılan YTL para birimine dönüşüm nedeniyle ortaya çıkan olumlu farklar için ayrıca BSMV hesaplamayacaklardır.

1.3- 21 Seri no.lu Değerli Kağıtlar Kanunu Genel Tebliği (6) ile 210 Sayılı Kanuna ekli ve 3239 sayılı Kanun ile değişik değerli kağıtlar tablosunda yer alan değerli kağıtların bedelleri 01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden belirlenerek, her bir çek yaprağının değerli kağıt bedeli 1.500.000.-TL olarak açıklanmıştır. Çek karnelerinin değişimi yasal açıdan zorunlu olmamakla birlikte, YTL’na geçişin teşvik edilmesi ve kullanım sırasında olabilecek muhtemel karışıklıkların önlemesi amacıyla banka müşterilerinin ellerindeki mevcut TL ibareli çek karnelerini, mevcut çek karnelerinin tam olarak iade edilmesi şartıyla, 01/01/2005 tarihinden itibaren aynı sayıda YTL ibareli çek karneleri ile değiştirmek istemeleri halinde değişim işlemi değerli kağıt bedeli tahsil edilmeden yapılacaktır.

1.4- Bilindiği üzere, 2 Seri no.lu Vergi Kimlik Numarası Genel Tebliğinde (7) bankacılık ve mali hizmetlerle ilgili işlemlerde vergi kimlik numarasının tespiti ve kullanımı ile ilgili usul ve esaslar açıklanmıştır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, bankalar ve özel finans kurumlarının TL banknot ve madeni paraları yeni çıkarılacak YTL banknot ve madeni paralarla değiştirme işlemini yaparken bu işlemlere muhatap veya taraf olan gerçek ve/veya tüzel kişilerin vergi kimlik numarasını tespit etmeleri ve bu işlemlere ilişkin belge, hesap ve kayıtlarında vergi kimlik numaralarına yer vermeleri zorunlu değildir.

Tebliğ olunur.

EK:1 EXCEL DÖNÜŞÜM TABLOSU

 

TÜRK LİRASI

YENİ TÜRK LİRASI

 

 

1.000

0,00

2.500

0,00

4.500

0,00

4.999

0,00

5.000

0,01

5.001

0,01

7.500

0,01

9.900

0,01

10.000

0,01

10.001

0,01

15.000

0,02

15.001

0,02

19.500

0,02

20.000

0,02

20.001

0,02

57.500

0,06

12.124.588

12,12

12.126.000

12,13

48.975.466

48,98

87.954.200

87,95

456.548.313

456,55

8.755.646.485.460

8.755.646,49

5.884.966.325.449

5.884.966,33

Türk Lirasından Yeni Türk Lirasına dönüşüm hesaplarında kullanılacak excel formülü aşağıda görüldüğü şekilde olacaktır. (A1 hücresine yazılan rakamı YTL’na dönüştürür.)

=((A1-(SAĞDAN(A1;4)))/1000000)+((EĞER(((SAĞDAN(A1;4))-5000)>=0;1;0))/100)

 

EK:2

 

TL DEĞERLERİ

Yeni Kuruş

Yeni Lira

1

4.999

0

0,00

5.000

14.999

1

0,01

15.000

24.999

2

0,02

25.000

34.999

3

0,03

35.000

44.999

4

0,04

45.000

54.999

5

0,05

55.000

64.999

6

0,06

65.000

74.999

7

0,07

75.000

84.999

8

0,08

85.000

94.999

9

0,09

95.000

104.999

10

0,10

105.000

114.999

11

0,11

145.000

154.999

15

0,15

345.000

354.999

35

0,35

545.000

554.999

55

0,55

945.000

954.999

95

0,95

985.000

994.999

99

0,99

995.000

1.004.999

100=1 YTL

1.00 = 1 YTL

1.455.000

1.464.999

146

1,46

1.895.000

1.904.999

190

1,90

3.545.000

3.554.999

355

3,55

4.275.000

4.284.999

428

4,28

5.615.000

5.624.999

562

5,62

7.355.000

7.364.999

736

7,36

 

(1)10/01/1961 tarih ve 10703 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(2) 31/01/2004 tarih ve 25363 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(3) 31/07/2004 tarih ve 25539 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(4) 08/03/1995 tarih ve 22221 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(5) 15/05/2004 tarih ve 25463 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(6) 23/12/2003 tarih ve mükerrer 25324 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(7) 19/06/2001 tarih ve mükerrer 24437 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.


60 SERİ NO'LU KATMA DEĞER VERGİSİ MÜKELLEFLERİNİN ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARI KULLANMALARI MECBURİYETİ HAKKINDA KANUNLA İLGİLİ GENEL TEBLİĞ

Resmi Gazete No: 25463

Resmi Gazete Tarihi: 15/05/2004

Bilindiği üzere, 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanunda (1),1.1.2005 tarihinden itibaren “Yeni Türk Lirası (YTL)” ve “Yeni Kuruş (YKr) un kullanımına başlanacağı, 1.1.2005 - 31.12.2005 tarihleri arasında ise her iki paranın (YTL ve TL) birlikte tedavül edeceği belirtilmektedir.

Anılan uygulamayla ilgili olarak 3100 sayılı Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanuna (2) göre kullanılan ödeme kaydedici cihazlar hakkında yapılacak işlemler aşağıda açıklanmıştır.

1- Ödeme Kaydedici Cihazların (YTL) ve (YKr) ye Göre İşlem Yapacak Şekilde Düzenlenmesi:

a) Ödeme kaydedici cihaz üretici veya ithalatçıları, Bakanlığımıza müracaat ederek gerekli izni aldıktan sonra, daha önce onaylananlar da dahil olmak üzere tüm ödeme kaydedici cihazlarını (YTL) ve (YKr) ye göre işlem yapacak tarzda düzenleyeceklerdir.

b) Düzenleme işlemleri en geç 31.3.2005 tarihine kadar tamamlanmış olacaktır.

c) Düzenlemeler, yetkili servisler aracılığıyla cihazların dışarıdan tuşlarına basılarak programlama, mühürü sökülerek parça ya da program ilavesi yapma veya mali hafızayı değiştirme vb. şekillerde gerçekleştirilecektir.

d) Söz konusu düzenlemede (TL) bilgileri; son Z raporunun tarihi ve numarası ile toplam hasılat ve katma değer vergisi tahsilatı itibariyle X, Z ve mali hafıza raporlarının altında belirli bir ayraçla gösterilecek, (YTL) bilgileri bu tutarlara dahil edilmeyecektir. Cihaz düzenlendikten sonra (YTL) bilgileri kendi arasında toplanarak ilerleyecektir. Diğer bir ifade ile ödeme kaydedici cihaz mali hafızasında (TL) ve (YTL) bilgileri birbiriyle toplanmadan ayrı toplamlar itibariyle görülecektir.

e) Yetkili servisler tarafından gerçekleştirilecek düzenlemeler, müdahale tarihi de belirtilmek suretiyle cihaz ruhsatnamesine işlenecektir. Yetkili servisler ayrıca mali hafıza tespitleri ile ilgili olarak (mali hafıza değişsin veya değişmesin) 9 Seri No.lu Genel Tebliğ (3) ekinde yer alan bilgi formunu düzenleyerek 15 gün içinde mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine göndereceklerdir.

f) Ödeme kaydedici cihazların 2004 yılı içerisinde, 1.1.2005 tarihinden itibaren ikinci bir teknik müdahaleye gerek kalmaksızın (YTL) ye göre işlem yapacak tarzda düzenlenmesi de mümkün bulunmaktadır. Bu şekilde düzenlenen cihazlar 31.12.2004 tarihine kadar (TL) ye göre, 1.1.2005 tarihinden itibaren ise (YTL) ye göre fiş verecek şekilde kullanılacaktır. Cihazları yukarıda belirtildiği gibi düzenlenen mükellefler, 1.1.2005 tarihinden itibaren satışlarında müşteriler ödemeyi hangi parayla (TL, YTL, YKr) yaparlarsa yapsınlar, kayıt ve belge verme işlemlerini (YTL ve YKr) ye göre gerçekleştireceklerdir.

g) Uygulamanın başladığı ayda, ödeme kaydedici cihaz hafızasında (TL) bilgilerinin de olması halinde, o aya ait katma değer vergisi beyannamelerine eklenecek mali hafıza raporlarında, (TL) ve (YTL) bilgileri ayrı ayrı gösterilecektir. Takip eden aylara ilişkin mali hafıza raporlarında ise eskiden olduğu gibi aylık ve genel toplamlar yer alacaktır.

h) Mükellefler, düzenlenme işlemi gerçekleşinceye kadar yapacakları satışları ile ilgili olarak, ödeme hangi parayla yapılırsa yapılsın cihazlarına (TL) kaydı yapacaklar ve dolayısıyla ödeme kaydedici cihaz fişi üzerinde de (TL) yer alacaktır. Anılan mükelleflerin söz konusu faaliyetlerinde (YTL) üzerinden 213 sayılı Vergi Usul Kanununa (4) göre fatura veya perakende satış vesikalarını kullanmaları da mümkündür.

2- 1.1.2005 Tarihinden Sonra Satılacak Cihazlar:

Daha önce Bakanlığımızca onaylananlar da dahil olmak üzere 1.1.2005 tarihinden (bu tarih dahil) sonra satılacak bütün ödeme kaydedici cihazlar, (YTL) ve (YKr) ye göre işlem yapacak özellikte olacak ve bu özelliği taşımayan cihazların satışı yapılamayacaktır.

3- Düzenlenemeyen Cihazların Durumu:

Teknik veya sair nedenlerle cihazları düzenlenemeyen mükellefler, en geç 31.3.2005 tarihine kadar eski cihazlarının yerine (YTL) ye göre işlem yapabilecek özelliklere sahip ödeme kaydedici cihazları alıp kullanacaklardır.

Anılan mükellefler, yeni cihaz aldıktan sonra düzenlenemeyen eski cihazlarını 30.6.2005 tarihine kadar bu tebliğin 4. bölümünde açıklanan esaslar çerçevesinde hurdaya ayıracaklardır.

4- Hurdaya Ayrılan Cihazlar:

İşi bırakma, yeni bir cihaz alma veya herhangi bir nedenle eski cihazlarını hurdaya ayırmak isteyen mükellefler, aşağıda açıklandığı şekilde işlem yapacaklardır. İşi bırakma nedeniyle yapılacak hurdaya ayırma işlemleri, işi bırakma tarihinden itibaren 30 gün içerisinde gerçekleştirilecektir.

a) Mükellefler, Bakanlığımızdan onay alan üretici veya ithalatçı kuruluşların yetkili servislerine başvuruda bulunarak cihazlarının hafızalarında kayıtlı bilgileri tespit ettireceklerdir. Yetkili servisçe cihazın kullanılmaya başlandığı tarihten son güne kadar (son gün dahil) mali hafıza raporu alınacak ve söz konusu rapor servis tarafından düzenlenecek bir tutanağa (Ek: 1) iliştirilerek mükellefe verilecektir. Şu kadar ki (yalnızca hurdaya ayrılacak ödeme kaydedici cihazlara mahsus olmak üzere) söz konusu işlemlerin mutlaka ilgili üretici veya ithalatçı kuruluşun servisince yapılması şart olmayıp, Bakanlığımızca yetki verilmiş olması şartıyla herhangi bir ödeme kaydedici cihaz servisi tarafından yapılması da mümkün bulunmaktadır.

b) Yetkili servis gerekli işlemleri yaptıktan sonra cihazın mali hafızasını söküp, saklanmak üzere mükellefe verecek ve cihazı çalışamaz hale getirecektir. Mali hafızalar (1 Seri No.lu Genel Tebliğ (5) gereği) cihaz şasisine şasi tahrip edilmedikçe çıkartılamayacak tarzda monte edilmiş olduğundan, söz konusu sökme işlemi hafıza kutusunu yerinden kesmek suretiyle de gerçekleştirilebilecektir.

c) Mükellefler, servis tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde; servis tutanağı, mali hafıza raporu ve ödeme kaydedici cihaz levhası ile birlikte vergi dairesine başvurarak cihazlarının kaydını sildireceklerdir.

d) Başvuruda bulunulan vergi dairesi, gerekli kontrolleri yaptıktan sonra cihazın levhasını iptal edip kaydını silecek ve servis tutanağı ile mali hafıza raporunu mükellefin dosyasına koyacaktır. Mali hafıza ise saklanmak üzere mükellefte kalacaktır.

e) Hurdaya ayrılan cihazların mali hafıza dışında kalan bölümlerinin (yazıcı, kasa vb.) hurda olarak servise bırakılması veya satılması mümkündür. Bu şekilde servise bırakılan veya satılan hurda cihazların servislerce tamir edilerek veya yeni hafıza takılarak bir başkasına satılması ve tekrar kullanılması kesinlikle mümkün değildir.

5- Geçici Olarak Kullanım Dışı Bırakılan Cihazlar:

İşi bırakma veya sair nedenlerle cihazlarını ileride tekrar kullanmak veya satmak gibi amaçlarla geçici olarak kullanım dışı bırakan mükellefler, aşağıda açıklandığı şekilde işlem yapacaklardır. İşi bırakma nedeniyle yapılacak geçici kullanım dışı bırakma işlemleri, işi bırakma tarihinden itibaren 30 gün içerisinde gerçekleştirilecektir.

a) Mükellefler, yetkili servise başvuruda bulunularak cihaz hafızasında kayıtlı bilgileri tespit ettireceklerdir. Yetkili servis, cihazın kullanıldığı döneme ilişkin mali hafıza raporunu alacak ve (EK:1) tutanağı düzenleyecektir. Söz konusu mali hafıza raporu tutanağa eklenerek mükellefe verilecektir.

b) Yetkili servis gerekli tespitleri yapıp raporları aldıktan sonra cihazın çalışmasını sağlayan ve “mali hafıza-cihaz” bağlantısı içerisinde yer alan elektronik parçalardan birini (mali hafıza yazılım çipi vb.) söküp alıkoymak suretiyle cihazı çalışamaz hale getirecektir. Şu kadar ki bu işlemde mali hafıza kutusu yerinden sökülüp çıkarılmayacak, kablo bağlantısı kesilmeyecektir. Ancak sökülecek parçanın, mükellef tarafından kolaylıkla temin edilip takılabilecek özellikte olmaması gerekmektedir. Bu işlemi müteakip cihazın muhafaza tertibatı servis tarafından mühürlenerek gayri faal bir şekilde mükellefe teslim edilecektir.

c) Mükellef, servis tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde; servis tutanağı, mali hafıza raporu ve ödeme kaydedici cihaz levhası ile birlikte vergi dairesine müracaat ederek cihazlarının kaydını sildirecektir.

d) Geçici olarak kullanım dışı bırakılan cihazın tekrar kullanılmak istenmesi halinde mükellef tarafından yetkili servise başvuruda bulunulacaktır. Servis gerekli elektronik parçayı takıp cihazı çalışır hale getirecek ve tekrar mühürleyecektir. Bu işlemi takiben servis tarafından mali hafıza raporu alınıp (EK:1) tutanak düzenlenerek mükellefe verilecektir.

e) Mükellef, tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde; tutanak, mali hafıza raporu ve ruhsat fotokopisi ile birlikte vergi dairesine müracaatla cihazını kaydettirip ödeme kaydedici cihaza ait levhayı almak suretiyle cihazı kullanmaya başlayacaktır.

6- Kullanılmış Cihazların Satışı:

a) Kullandıkları cihazları satmak veya devretmek isteyen mükellefler yetkili servise başvuruda bulunarak cihaz hafızasında kayıtlı bilgileri tespit ettireceklerdir. Yetkili servis, cihazın kullanıldığı döneme ilişkin mali hafıza raporunu alacak ve servisin, satıcının ve alıcının imzalarını taşıyan (EK:2) tutanak düzenlenecektir. Düzenlenen mali hafıza raporu ve tutanağın birer örneği mükelleflere (alıcıya yalnızca tutanak) verilecek, diğer örneği ise serviste kalacaktır.

b) Servis, cihaz bünyesindeki eski mali hafızayı söküp, bunun yerine cihazla aynı numaraya sahip yeni bir mali hafıza takacaktır. Sökülen hafıza ünitesi saklanmak üzere ilgili mükellefe verilecektir. Yeni mali hafıza takılmadan (halk arasındaki adıyla sıfırlama yapılmadan) cihaz satılmayacaktır.

c) Bu işlemi müteakip satıcı, 50 Seri No.lu Genel Tebliğin(6) (A/1) bölümünde açıklandığı şekilde alıcıdan vergi dairesi izin yazısını almak ve bunu düzenleyeceği faturaya kaydetmek suretiyle satış işlemini gerçekleştirecektir.

d) Satıcı; cihazı, fatura, ruhsatname ve kullanma klavuzu ile birlikte alıcıya teslim edecektir. Satıcı, satış tarihinden itibaren 15 gün içerisinde; mali hafıza raporu, servis tutanağı ve ödeme kaydedici cihaz levhası ile birlikte bağlı olduğu vergi dairesine müracaat ederek cihazın kaydını sildirecektir.

e) Alıcı, fatura tarihinden itibaren 15 gün içerisinde; fatura, ruhsat fotokopisi, mali hafıza raporu ve servis tutanağı ile birlikte bağlı olduğu vergi dairesine müracaat ederek cihazının kaydını yaptıracak ve ödeme kaydedici cihazlara ait levhayı alacaktır.

7- Yürürlükten kaldırılan hükümler:

3100 sayılı Kanun uygulaması ile ilgili olarak daha önce yayımlanmış genel tebliğlerde yer alan (kullanılmış cihazlara ilişkin vergi dairesi tespiti, torbalama işlemleri vb.) yukarıda belirtilen açıklamalara aykırı olan hükümler yürürlükten kaldırılmıştır.

8- Ceza :

Yukarıda belirlenip açıklanan usul ve esaslara uymayanlar hakkında işledikleri fiile göre, 3100 sayılı Kanun ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerinde yazılı cezalar uygulanacaktır.

Tebliğ olunur.

(1) 31.01.2004 tarih ve 25363 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(2) 15.12.1984 tarih ve 18606 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(3) 11.03.1987 tarih ve 19397 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(4) 10.01.1961 tarih ve 10703 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(5) 09.02.1985 tarih ve 18661 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(6) 26.01.1995 tarih ve 22183 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.


EK: 1

HURDAYA AYRILAN VEYA GEÇİCİ KULLANIM DIŞI BIRAKILAN ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARA AİT TUTANAK

TARİH :

SIRA NO :

 

1- YETKİLİ SERVİSİN

   - Servisliğini Yaptığı Firma : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

   - Adı, Soyadı veya Ünvanı ve Sicil No : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

   - Adresi : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

   - Vergi Dairesi ve Numarası : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

 

2- CİHAZ SAHİBİ MÜKELLEFİN

   - Adı, Soyadı ve Ünvanı : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

   - Adresi : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

   - Vergi Dairesi ve Numarası : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

 

3- CİHAZIN MARKA, MODEL VE SİCİL NO : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

 

4- CİHAZIN KULLANILMAYA BAŞLANDIĞI TARİH : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

 

5- CİHAZIN EN SON KULLANILDIĞI TARİH : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

 

6- CİHAZIN SON KULLANIM TARİHİ İTİBARİYLE

   - “Z” Raporu Sayısı : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

   - Toplam Katma Değer Vergisi Tahsilatı : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

   - Toplam Hasılat : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

 

7- (*)MÜDAHALENİN AMACI

   Hurdaya Ayırma (Mali Hafıza sökülerek mükellefe verildi ve cihaz çalışmaz hale getirildi.)

   Geçici Kullanım Dışı Bırakma (. . . . . . . . . . . . . . . sökülerek cihaz çalışmaz hale getirildi.)

   Geçici Kullanım Dışı Bırakılan Cihazı Tekrar Kullanma (. . . . . . . . . . . . . . . . . takılarak cihaz çalışır hale getirildi.)

 

 

8- VARSA DİĞER TESPİTLER : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . .

 

CİHAZ SAHİBİ MÜKELLEFİN

YETKİLİ SERVİS ELEMANININ

İMZASI

İMZASI

(*): Uyan kutucuğu işaretleyip boşluğu doldurunuz.

NOT: Bu Tutanak Örneği A4 büyüklüğünde çoğaltılarak kullanılır.

 

EK: 2

KULLANILMIŞ CİHAZ SATIŞINA DAİR TUTANAK

TARİH       :

SIRA NO   :

 

1- YETKİLİ SERVİSİN

   - Servisliğini Yaptığı Firma : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

   - Adı, Soyadı veya Ünvanı ve Sicil No : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

   - Adresi  : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

   - Vergi Dairesi ve Numarası : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

 

2- CİHAZ SAHİBİ MÜKELLEFİN (SATICI)

   - Adı, Soyadı ve Ünvanı : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

   - Adresi : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

   - Vergi Dairesi ve Numarası : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

 

3- CİHAZIN MARKA, MODEL VE SİCİL NO: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

 

4- CİHAZIN KULLANILMAYA BAŞLANDIĞI TARİH : . . . . . . . . .  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

 

5- CİHAZIN EN SON KULLANILDIĞI TARİH : . . . . . .  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

 

6- YAPILAN İŞLEMLER  :

- Son kullanma tarihi itibariyle mali hafıza raporu alınarak satıcıya verildi.

- Eski mali hafıza sökülerek satıcıya verildi.

- Yeni mali hafıza takıldı.

    

7- VARSA DİĞER TESPİTLER    : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . .

 

 

SATICI MÜKELLEFİN

ALICI MÜKELLEFİN

YETKİLİ SERVİS ELEMANININ

ADI, SOYADI VE İMZASI 

ADI, SOYADI VE İMZASI

ADI, SOYADI VE İMZASI

NOT: Bu Tutanak Örneği A4 büyüklüğünde çoğaltılarak kullanılır.



62 SERİ NO'LU KATMA DEĞER VERGİSİ MÜKELLEFLERİNİN ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARI KULLANMALARI MECBURİYETİ HAKKINDA KANUNLA İLGİLİ GENEL TEBLİĞ

Resmi Gazete No: 25674

Resmi Gazete Tarihi: 18/12/2004

Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında 3100 sayılı Kanun (1) uygulaması ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasına gerek görülmüştür.

1- Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanan Mükelleflerin Katma Değer Vergisi Hesabı:

Bilindiği üzere, 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanunda, (2) 01/01/2005 tarihinden itibaren “Yeni Türk Lirası (YTL)” ve “Yeni Kuruş (YKr)”un kullanımına başlanacağı belirtilmektedir.

Ödeme kaydedici cihazlar, teknikleri gereği kuruşlu işlemlerde 0,5 Yeni Kuruş ve üzerindeki tutarları “1” (bir) e, bunun altındaki tutarları ise “0” (sıfır) a yuvarlamaktadır.

Buna göre, % 1 oranında katma değer vergisine tabi olan, bedeli düşük (örneğin, 30 YKr, 40 YKr gibi) mal satışlarında ödeme kaydedici cihaz fişi üzerinde tahsil edilen katma değer vergisi “0” (sıfır) olarak görülebilmektedir. Ancak, fiş üzerinde “0” (sıfır) olarak görülse de söz konusu küsuratlı meblağ, ödeme kaydedici cihazların günlük hafızalarında toplanmakta ve günlük kapanış fişlerinin (“Z” raporlarının) alınması sırasında yuvarlanarak mali hafızaya kaydedilmektedir. Bu şekilde düzenlenen ödeme kaydedici cihaz fişlerinin üzerinde (mevcut uygulamada olduğu gibi) mal cinslerinin yanında katma değer vergisi oranları da (%1, %8 vb.) bulunmakta, “TOPKDV” satırında ise cihazın yuvarlama özelliğinden dolayı (0,50 YKr altı için) “0” (sıfır) rakamı yazmaktadır.

Bazı hallerde, yuvarlama işlemi yukarı doğru da olabilmektedir. Örneğin % 1 oranında katma değer vergisine tabi, bedeli 30 YKr olan ekmekten iki adet satıldığında fiş üzerinde, 0,59 YKr olması gerekirken, yukarı yuvarlamadan dolayı 1 YKr görülmektedir. Diğer bir ifade ile ödeme kaydedici cihazlar bir kuruşun altındaki tutarları, aşağı veya yukarı yuvarlamakta ve tam olarak hesaplayamamaktadır.

Bu nedenle, tahsil edildiği halde cihazların teknik özellikleri sebebiyle mali hafızaya tam olarak kaydedilmeyen katma değer vergisinin tam ve doğru hesaplanarak ödenmesi için, ödeme kaydedici cihazları kullanan mükellefler, vergi dairesine beyan edecekleri vergiyi aşağıdaki formüle göre hesaplayacaklardır.

Vergili Bedel x Vergi Oranı

Beyan Edilecek KDV =


 

Vergi Oranı + 100

Öte yandan özel matrah şekillerine göre vergiye tabi olup perakende safhadaki satış bedeli üzerinden katma değer vergisi bir önceki safhada hesaplanan mallara ait bedeller bu hesaplamaya dahil edilmeyecektir.

ÖRNEK 1: Bir ekmek bayii, 1 ayda tanesi 0,30 YTL’ dan 60.000 adet ekmek satmakta ve bunun karşılığında (0,30 YTL x 60.000=) 18.000 YTL gelir elde etmektedir. Ekmeğin Katma Değer Vergisi oranı % 1’dir.

Bu mükellefin katma değer vergisi;

18.000 x 1


 

= 178,2178218 YTL

1 + 100

olarak hesaplanacak ve vergi dairesine 178,22 YTL olarak beyan edilecektir.

ÖRNEK 2: % 8 oranında vergiye tabi bulunan bir malın aylık vergi dahil toplam satış tutarı 10.000 YTL’dır.

Bu mükellefin katma değer vergisi;

10.000 x 8


 

= 740,7407407 YTL

8 + 100

olarak hesaplanacak ve vergi dairesine 740,74 YTL olarak beyan edilecektir.

2- Ödeme Kaydedici Cihaz Bilgi Formları:

Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanunla İlgili 9 Seri No.lu Genel Tebliğin(3) 7 nci bölümünde, yetkili servis elemanlarının, ödeme kaydedici cihazların günlük ve mali hafıza ünitelerine yaptıkları teknik müdahalelerde anılan Tebliğ ekinde belirtilen bilgi formunu düzenleyecekleri ve bu formun bir örneğini mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine gönderecekleri açıklanmıştı.

Ödeme kaydedici cihaz uygulamasının başlangıç dönemlerinde denetim amaçlı olarak getirilen bu uygulama, bugün için ödeme kaydedici cihaz sayısının çok artması ve Yeni Türk Lirasına (YTL) geçişle ilgili uyarlama çalışmaları sebebiyle vergi daireleri ve ödeme kaydedici cihaz servislerinin işlemlerinde iş yükü artışı, zaman kaybı, posta masrafı gibi olumsuzluklara neden olacağı dikkate alınarak yürürlükten kaldırılmıştır.

Yetkili servis elemanları bundan böyle ödeme kaydedici cihazlara yapacakları teknik müdahalelerle ilgili olarak (Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanunla İlgili 60 Seri No.lu Genel Tebliğe(4) göre gerçekleştirilen YTL düzenlemeleri dahil) 9 Seri No.lu Genel Tebliğ eki bilgi formunu düzenlemeyecekler ve dolayısıyla bu konuda vergi dairelerine bir belge göndermeyeceklerdir. Ancak, yapılan müdahaleye dair teknik bilgiler ile arıza nedeniyle cihaz hafızasından silinen ve tekrar kaydedilen bilgiler, mükellefin cihazla birlikte muhafaza etmek zorunda olduğu ruhsatnamenin ilgili bölümlerine kayıt edilecektir.

3- Kullanılmış Ödeme Kaydedici Cihaz Alanların Cihazlarını Vergi Dairesine Kaydettirmeleri:

60 Seri No.lu Genel Tebliğin 6’ncı bölümünde açıklanan esaslar doğrultusunda kullanılmış ödeme kaydedici cihaz alan mükellefler, alış faturasının düzenlendiği tarihten (fatura tarihi dahil) itibaren 15 gün içerisinde; fatura, fiş örneği, ruhsatnamenin cihaza ve mükellefe ait bilgilerin bulunduğu sayfalarının fotokopileri ve anılan Tebliğde yer alan EK:2 No.lu servis tutanağı ile birlikte bağlı oldukları vergi dairesine müracaat ederek cihazlarının kaydını yaptıracak ve ödeme kaydedici cihazlara ait levhayı alacaklardır.

Tebliğ olunur.

(1) 15 Aralık 1984 tarih ve 18606 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(2) 31 Ocak 2004 tarih ve 25363 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(3) 11 Mart 1987 tarih ve 19397 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(4) 15 Mayıs 2004 tarih ve 25463 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.


 

ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZ SİRKÜLERİ/4

 

Konusu: Mükelleflerin Ödeme Kaydedici Cihazlarını Yeni Türk Lirasına ve Yeniden Belirlenen KDV Oranlarına Göre Ayarlattırmaları.

Tarihi: 04/01/2005

Sayısı: ÖKC-4/2005-1

İlgili olduğu maddeler: 3100 Sayılı Kanun Madde 10

 

1- Giriş

Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında 3100 sayılı Kanunun 5. maddesine göre daha önce Bakanlığımızca onaylanan ve halen mükelleflerce kullanılmakta olan ödeme kaydedici cihazların Yeni Türk Lirasına uyarlanması konusunda yapılacak işlemler bu sirkülerin konusunu oluşturmaktadır.

2- Mükelleflerin Cihazlarını Yeni Türk Lirasına Göre İşlem Yapacak Tarzda Düzenlettirmeleri

3100 sayılı Kanunun 5 inci maddesine göre daha önce Bakanlığımızca onaylanan ve halen mükelleflerce kullanılmakta olan ödeme kaydedici cihazlardan Yeni Türk Lirasına göre işlem yapacak tarzda düzenlenebileceklerin marka ve modelleri ile bu cihazları üreten veya ithal eden firmalar ekteki listede gösterilmiştir.

İleride herhangi bir sıkışıklık yaşanmaması bakımından, ellerinde ekli listede marka ve modelleri gösterilen ödeme kaydedici cihazlar bulunanların, bu cihazlarını bir an önce ilgili firmaların yetkili servislerine başvurarak Yeni Türk Lirasına göre işlem yapacak tarzda düzenlettirmeleri gerekmektedir.

Mükelleflerin anılan düzenleme işlemlerini, 60 Seri No.lu Genel Tebliğde de açıklandığı şekilde ve en geç 31/03/2005 tarihine kadar tamamlamış olmaları şarttır.

Diğer taraftan, 3100 sayılı Kanun kapsamına girmeleri sebebiyle ödeme kaydedici cihaz alan ancak, birden fazla cihaza sahip olma, sonradan mecburiyet dışı bırakılma, bütün satışları için kanunen fatura düzenleme zorunluluğunda bulunma vb. sebeplerle cihazlarını kullanmayan mükellefler de söz konusu cihazlarını yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde Yeni Türk Lirasına göre işlem yapacak tarzda düzenlettireceklerdir.

3-Teknik veya Sair Nedenlerle Düzenlenemeyen Ödeme Kaydedici Cihazların Durumu

Ekli listede yer almayan (teknolojik ve ekonomik ömrünü tamamlamış bulunan dolayısıyla Yeni Türk Lirasına uyumlu hale getirilemeyen) ödeme kaydedici cihazlara sahip olan mükellefler, bahse konu cihazlarının yerine Yeni Türk Lirasına uyumlu cihaz alacaklar, eski cihazlarını ise 60 Seri No.lu Genel Tebliğin 4 üncü bölümünde açıklanan esaslar çerçevesinde hurdaya ayıracaklardır.

Şu kadar ki mükelleflerin yeni bir ödeme kaydedici cihaz almaları şartıyla Yeni Türk Lirasına uyumlu hale getirilebilen cihazlarını da hurdaya ayırmaları mümkün bulunmaktadır.

4- Katma Değer Vergisi Oranı Değişen Mal ve Hizmet Teslimleri Hakkında Ödeme Kaydedici Cihaz Kullanan Mükelleflerin Yapacakları İşlemler

Bilindiği üzere, 29/12/2004 tarih ve 25685 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2004/8301 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile bazı mal ve hizmet teslimlerine uygulanan katma değer vergisi oranları yeniden belirlenmiş bulunmaktadır.

Ödeme kaydedici cihaz kullanan mükellefler cihazlarının katma değer vergisi oranı değişen mal ve hizmet satışlarıyla ilgili departmanlarını en geç 31/01/2005 tarihine kadar yeni belirlemeye uygun olarak ayarlayacaklar veya ayarlatacaklardır.

Ayarlama işlemi cihaz kullanma kılavuzlarından yararlanılarak mükellefler tarafından veya yetkili teknik personel aracılığıyla cihaz mühürü sökülmeden tuşlarına basılmak suretiyle gerçekleştirilecektir.

Söz konusu ayarlama işlemi yapılıncaya kadar mükellefler katma değer vergisi oranı değişen mal ve hizmet satışlarını Vergi Usul Kanununa göre düzenleyecekleri fatura veya perakende satış fişleri ile belgelendireceklerdir.

Duyurulur.

EK: HALEN MÜKELLEFLERCE KULLANILMAKTA OLAN ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARDAN YTL'NA UYUMLU HALE GETİRİLEBİLENLER

SIRA
NO.

FİRMANIN ADI :

C İ H A Z I N

FİRMA KODU

MARKASI :

MODELİ :

1

BEKO ELEKTRONİK A.Ş.

1)

BEKO-CASIO

298 SR

AF

2)

BEKO-CASIO

398 SR

AG

3)

BEKO

498 TR

AH

4)

BEKO

499 TR

AI

2

PROFİLO TELRA ELEKTRONİK SAN. VE TİC. A.Ş.

1)

NİKKAM

NK-3008

BG

2)

PRF.SÜPER FAST

NK-3008

BH

3)

OLİVETTİ

CRF-2608 T

BJ

4)

OLİVETTİ

CRF-3208 T

BK

5)

OLİVETTİ

OL-3408 T

BL

6)

OLİVETTİ

OL-5000

BM

(Bir Bilgisayar Azami 8 Yazar Kasa)

7)

PROFİLO-OLİVETTİ

OL-2808

BN

8)

PROFİLO-NİKKAM

YK-4009

BO

9)

PROFİLO-NİKKAM

YK-3008

BP

10)

OLİVETTİ

CRF-4050

BR

11)

TELESTAR

ECR-2000

BS

12)

OLİVETTİ

OL-5700

BT

(Bir Bilgisayar Azami 8 Yazar Kasa)

13)

OLİVETTİ

OL-6000

BU

(Bir Bilgisayar Azami 8 Yazar Kasa)

14)

OLİVETTİ

OL-3410

BV

15)

OLİVETTİ

OL-6010

BY

(Bir Bilgisayar Azami 8 Yazar Kasa)

16)

OLİVETTİ

OL-3508

BZ

17)

OLİVETTİ

OL-2908

BA

18)

TELESTAR

ECR-2001

BB

19)

PROFİLO-NİKKAM

YK-4010

BC

20)

PROFİLO

YK-4100

BD

21)

OLİVETTİ

TEKNOLİNE-2000

BE

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

22)

OLİVETTİ

OL-3608 B

BF

23)

PROFİLO

YK-4100 B

BG

24)

OLİVETTİ

OL-2000 M

BH

25)

PROFİLO

YK-5400

BI

26)

OLİVETTİ

OL-3608 B*

BJ

27)

OLİVETTİ

OL-2000

BK

28)

TELESTAR

ECR-2001*

BL

29)

PROFİLO

YK-4100B*

BM

30)

PROFİLO

YK-5200

BN

31)

PROFİLO

YK-5600

BO

32)

OLİVETTİ

OL-2001 MT

BP

33)

OLİVETTİ

TEKNOLINE-6505

BS

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

34)

PROFİLO

YK-5800

BT

35)

OLİVETTİ

OL-2002 MT

BU

36)

PROFİLO

YK-1000M

BAA

37)

OLİVETTİ

OL-2003 MT

BAB

38)

OLİVETTİ

OLİMPOS-01

BAC

(52 Seri No.lu Gen.Tebl.göre)

39)

OLİVETTİ

OL-7000

BAD

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

40)

PROFİLO

YK-6000

BAE

41)

OLİVETTİ

OL-2004 MT

BAF

42)

TELESTAR

ECR-2003

BAG

43)

OLİVETTİ

OL-2005 CT

BAH

(Kredi Kartı Okuyuculu)

44)

TELESTAR

ECR-2004

BAI

45)

TELESTAR

ECR-2004*

BAJ

46)

PROFİLO

YK 5800 Y

BAK

47)

OLİVETTİ

OL-MICRO

BAL

3

TEKNOSA İÇ VE DIŞ TİC. A.Ş.

1)

SHARP

ER 2100 T

HB

2)

SHARP

ER-A215 T

HC

3)

SHARP

ER-A 495 T

HD

(Bir Bilgisayar Azami 8 Yazar Kasa)

4

SİMTEL ELK. SAN. VE TİC. A.Ş.

1)

JCM-GOLD

260 TR

GB

2)

SİMTEL

SİMTEL 361

GC

2)

SİMTEL

SİMTEL 261

OB

3)

SİMTEL

SİMTEL 860

OC

5

BORUSAN ELK. SAN. VE TİC. A.Ş.

BORUSAN-VANDONİ

REK-8

PA

6

ALTRON ELK.SAN.VE TİC. A.Ş.

QUEN-DATA/ALTRON

ECR-118 ALPHA

IB

7

NCR BİLİŞİM SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ.

1)

NCR 7400 Serisi

TFU 7400

TC

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

2)

NCR 7400-1 Serisi

TFU 7400-1

TD

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

3)

NCR 7300 Serisi

TFU 7400-2

TE

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

4)

NCR 746X

TFU 7400-3H

TF

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

8

ODTÜ (EBİ A.Ş.) (TESTAŞ A.Ş.)

TESTAŞ

101 P

UA

9

POS PERAKENDE OTOMASYON SİSTEMLERİ TİCARET VE SANAYİ A. Ş. (IBM)

1)

IBM 4680

IBM 4683 P11, P21, P41, 002, A02

YB

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

2)

IBM 4690

IBM 4693-541-421- 321-202

YC

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

3)

IBM 4694

OO1

YD

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

4)

IBM 4693

741

YE

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

5)

IBM 4694

004, 104

YF

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

6)

IBM 4614

F01

YG

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

7)

IBM 4614

F01 (Artofis Yazılımı)

YH

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

8)

IBM ENTRY 01

MILLENIUM

YI

(Bir Bilgisayar Azami 8 Yazar Kasa)

9)

IBM

SurePos 500

YJ

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

10

WİNCOR NIXDORF BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ A.Ş. (SIEMENS NIXDORF)

1)

WINCOR NIXDORF

BEETLE 3/50

BEETLE 3/60

ZA

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

2)

WINCOR NIXDORF

BEETLE 60(SMART Yazılımı)

ZB

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

3)

WINCOR NIXDORF

BEETLE 60(SMART Yazılımı)

ZC

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

4)

WINCOR NIXDORF

ND77 (Smart Yazılımı)

ZD

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

5)

WINCOR NIXDORF

BEETLE50-BEETLE 60(Dia%Pos)

ZE

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

6)

WINCOR NIXDORF

ND77 (NPOS Yazılımı)

ZF

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

7)

WINCOR NIXDORF

ND77 (Dia%POS Yazılımı)

ZG

(31. Seri No.lu Genel Tebliğin II. Bölümüne göre)

8)

WINCOR NIXDORF

ND77 (BBS Soft Yazılımı)

ZH

(31. Seri No.lu Genel Tebliğin I. Bölümüne göre)

11

ROMAR PAZARLAMA SAN. VE TİC.A.Ş.

1)

EPSON

BBS 2001

RC

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

2)

EPSON

BBS 2003

RD

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

12

ESCORT COMPUTER ELEKTRONİK SAN.VE TİC. A.Ş.

1)

ESCORT

ESPOS-3000

EB

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

2)

ESCORT

ESPOS-4000

EC

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

13

DİGİ-FİTER ELK.SAN. VE TİC. A.Ş.

1)

OMRON

RS 34 T

VA

2)

OMRON

RS 34 TB

VB

(Bir Bilgisayar Azami 8 Yazar Kasa)

3)

OMRON

RS-28 T

VC

(Bir Bilgisayar Azami 8 Yazar Kasa)

14

MİKROSARAY MİKROBİLGİSAYAR PAZARLAMA VE TİC. A.Ş.

1)

MİCROS

MİCROS UWS II

KA

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

2)

MİCROS

MİCROS UWS III

KB

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

3)

MİCROS

PC WORKSTATION

KC

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

15

İNTER MÜHENDİSLİK DANIŞMANLIK VE TİC. A.Ş.

1)

INPOS

INPOS 2000

LA

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

2)

İNTER

İNTER 361

LB

3)

İNTER

MPOS 2001

LC

(Bilgisayar Bağlantılı Sistem)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ekli belgeyi açYayına ait dosyayı görüntüleyin veya indirin.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır. Uygulamalarınızı değerlendirirken güncel mevzuatı ve kendi koşullarınızı dikkate alınız. Yasal Uyarı →