|
Maliye
Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı)’ndan:
VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ
(SIRA NO: 486)
Giriş
MADDE 1 – (1) Serbest meslek erbabı,
işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler ile basit usule tabi
olan mükelleflerin kayıtlarının elektronik ortamda tutulması, bu
mükelleflerden defter tutmak zorunda olanların defterlerinin bu kayıtlardan
hareketle elektronik ortamda oluşturulması ve saklanması, vergi
beyannamesi, bildirim ve dilekçelerin elektronik ortamda verilebilmesi ile
elektronik ortamda belge düzenlenebilmesi amacıyla geliştirilen
Defter-Beyan Sistemi bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
(2) Kurumlar
vergisi mükelleflerinden işletme hesabı esasına göre defter tutmalarına
Bakanlıkça müsaade edilenler, bilanço esasına göre defter tutan mükellefler
ile gelirleri sadece ücret, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı
ile diğer kazanç ve iratlardan veya bunların birkaçından veyahut tamamından
oluşan gelir vergisi mükellefleri bu Sistemi kullanamayacaktır.
Amaç
MADDE 2 – (1) Defter-Beyan Sistemi ile
vergisel ve ticari işlemlerin elektronik ortamda kayıt altına alınması,
kayıtlardan hareketle defter ve beyannamelerin elektronik olarak
oluşturulması ve muhafaza edilmesi, bu sayede yükümlülüklere ilişkin
bürokratik işlemlerin ve uyum maliyetlerinin azaltılması, kayıt dışı
ekonomi ile etkin bir şekilde mücadele edilmesi ve vergiye gönüllü uyum
seviyelerinin artırılması amaçlanmaktadır.
Yetki
MADDE 3 – (1) 4/1/1961 tarihli ve 213
sayılı Vergi Usul Kanununun1 175 inci maddesinin üçüncü
fıkrasında Maliye Bakanlığının, muhasebe kayıtlarını bilgisayar programları
aracılığıyla izleyen mükellefler ile bu bilgisayar programlarını üreten
gerçek ve tüzel kişilerce uyulması gereken kuralları ve bilgisayar
programlarının içermesi gereken asgarî hususlar ile standartları ve
uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu hükmü yer
almaktadır.
(2) Söz konusu
Kanunun mükerrer 242 nci maddesinin ikinci fıkrasında;
“Elektronik
defter, şekil hükümlerinden bağımsız olarak bu Kanuna göre tutulması
zorunlu olan defterlerde yer alması gereken bilgileri kapsayan elektronik
kayıtlar bütünüdür.
Elektronik
belge, şekil hükümlerinden bağımsız olarak bu Kanuna göre düzenlenmesi
zorunlu olan belgelerde yer alan bilgileri içeren elektronik kayıtlar
bütünüdür.
Elektronik
kayıt, elektronik ortamda tutulan ve elektronik defter ve belgeleri
oluşturan, elektronik yöntemlerle erişimi ve işlenmesi mümkün olan en küçük
bilgi ögesini ifade eder.
Bu
Kanunda ve diğer vergi kanunlarında defter, kayıt ve belgelere ilişkin
olarak yer alan hükümler elektronik defter, kayıt ve belgeler için de
geçerlidir. Maliye Bakanlığı, elektronik defter, belge ve kayıtlar için
diğer defter, belge ve kayıtlara ilişkin usul ve esaslardan farklı usul ve
esaslar belirlemeye yetkilidir.
Maliye
Bakanlığı; elektronik defter, belge ve kayıtların oluşturulması,
kaydedilmesi, iletilmesi, muhafaza ve ibrazı ile defter ve belgelerin
elektronik ortamda tutulması ve düzenlenmesi uygulamasına ilişkin usul ve
esasları belirlemeye, elektronik ortamda tutulmasına ve düzenlenmesine izin
verilen defter ve belgelerde yer alması gereken bilgileri internet de dahil
olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında Maliye
Bakanlığına veya Maliye Bakanlığının gözetim ve denetimine tabi olup,
kuruluşu, faaliyetleri, çalışma ve denetim esasları Bakanlar Kurulunca
çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenecek olan özel hukuk tüzel kişiliğini
haiz bir şirkete aktarma zorunluluğu getirmeye, bilgi aktarımında uyulacak
format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit
etmeye, bu Kanun kapsamına giren işlemlerde elektronik imza kullanım usul
ve esaslarını düzenlemeye ve denetlemeye yetkilidir.”
hükümlerine
yer verilmiştir.
(3)
Mezkûr Kanunun 227 nci maddesinin birinci fıkrasında, aksine hüküm
olmadıkça, Vergi Usul Kanununa göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan
münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsikinin mecburi olduğu,
dördüncü fıkrasında ise Maliye Bakanlığının, düzenlenmesi mecburi olan
belgelerde bulunması gereken zorunlu bilgileri belirlemeye yetkili olduğu
hükümleri yer almaktadır.
(4)
Diğer taraftan Maliye Bakanlığının söz konusu Kanunun mükerrer 257 nci
maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi ile “mükellef ve meslek
grupları itibariyle muhasebe usul ve esaslarını tespit etmeye, bu Kanuna
göre tutulmakta olan defter ve belgeler ile bunlara ilaveten tutulmasını
veya düzenlenmesini uygun gördüğü defter ve belgelerin mahiyet, şekil ve
ihtiva etmesi zorunlu bilgileri belirlemeye, bunlarda değişiklik yapmaya;
bedeli karşılığında basıp dağıtmaya veya üçüncü kişilere bastırıp dağıtmaya
veya dağıttırmaya, bunların kayıtlarını tutturmaya, bu defter ve belgelere
tasdik, muhafaza ve ibraz zorunluluğu getirmeye veya kaldırmaya, bu Kanuna
göre tutulacak defter ve düzenlenecek belgelerin tutulması ve düzenlenmesi
zorunluluğunu kaldırmaya”, (3) numaralı bendi ile “tutulması ve
düzenlenmesi zorunlu defter, kayıt ve belgelerin mikro film, mikro fiş veya
elektronik bilgi ve kayıt araçlarıyla yapılması veya bu kayıt ortamlarında
saklanması hususunda izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, bu şekilde
tutulacak defter ve kayıtların kopyalarının Maliye Bakanlığında veya
muhafaza etmekle görevlendireceği kurumlarda saklanması zorunluluğu
getirmeye, bu konuda uygulama usul ve esaslarını belirlemeye”, (4) numaralı
bendi ile ise “bu Kanunun 149 uncu maddesine göre devamlı bilgi vermek
zorunda olanlardan istenilen bilgiler ile beyanname, bildirim, yazı,
dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelerin, şifre, elektronik imza veya
diğer güvenlik araçları kullanılmak suretiyle internet de dâhil olmak üzere
her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında verilmesine,
beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelerin
yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişiler aracı kılınarak gönderilmesi
hususlarında izin vermeye, standart belirlemeye veya zorunluluk getirmeye,
beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgeler ile
bilgilerin aktarımında uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya
ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bu zorunluluk veya standartları
beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgeler veya
bilgi ve işlem çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla
ayrı ayrı uygulatmaya ya da belirlemeye, kanuni süresinden sonra
kendiliğinden veya pişmanlık talepli olarak verilen beyannameler üzerine
düzenlenen tahakkuk fişi ve/veya ihbarnameler ile süresinden sonra verilen
bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelere istinaden
düzenlenen ihbarnameleri, mükellefe, vergi sorumlusuna veya bunların
elektronik ortamda beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve
diğer belgeleri gönderme yetkisi verdiği gerçek veya tüzel kişiye
elektronik ortamda tebliğ etmeye, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor
ve diğer belgelere ilişkin yapılan işlemlerin sonuçlarını internet de dâhil
olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında ilgili
kişilere göndermeye ve bunların uygulanmasına ilişkin usul ve esasları
belirlemeye,” yetkili olduğu hüküm altına alınmış ve anılan maddenin
beşinci fıkrasında, kanuni süresi geçtikten sonra kendiliğinden veya
pişmanlık talepli olarak verilen beyannamelerin elektronik ortamda
gönderilmesi üzerine elektronik ortamda düzenlenen tahakkuk fişi ve/veya
ihbarnameler ile elektronik ortamda verilme zorunluluğu getirilen bildirim,
yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelerin süresinden sonra verilmesi
üzerine elektronik ortamda düzenlenen ihbarnamelerin mükellef, vergi
sorumlusu veya bunların elektronik ortamda beyanname, bildirim, yazı,
dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgeleri gönderme yetkisi verdiği gerçek
veya tüzel kişiye elektronik ortamda iletileceği ve bu iletinin tahakkuk
fişi ve/veya ihbarnamenin muhatabına tebliği yerine geçeceği hükmüne yer
verilmiştir.
(5)
Anılan Kanunun 28 inci maddesinin ikinci fıkrasında, beyannamenin
elektronik ortamda gönderilmesi halinde, tahakkuk fişinin elektronik
ortamda düzenleneceği ve mükellef veya elektronik ortamda beyanname
gönderme yetkisi verilmiş gerçek veya tüzel kişiye elektronik ortamda
iletileceği, bu iletinin, tahakkuk fişinin mükellefe tebliği yerine
geçeceği hükme bağlanmıştır.
(6) 1
Sıra No.lu Elektronik Defter Genel Tebliğinin2 (2) numaralı
ayrımında, “Elektronik Kayıt”, “elektronik ortamda tutulan ve elektronik
defter ve belgeleri oluşturan, elektronik yöntemlerle erişimi ve işlenmesi
mümkün olan en küçük bilgi ögesi”, “Elektronik Defter”, “şekil
hükümlerinden bağımsız olarak Vergi Usul Kanununa ve/veya Türk Ticaret
Kanununa göre tutulması zorunlu olan defterlerde yer alması gereken
bilgileri kapsayan elektronik kayıtlar bütünü” şeklinde tanımlanmış, (7-e)
numaralı ayrımında, “Elektronik defter tutanların faaliyet hacmi,
teknolojik kısıtlar ve benzeri nedenlerle, başta veri bütünlüğü, kaynağın
ve içeriğin garanti altına alınması olmak üzere elektronik defter
oluşturulması, kaydedilmesi, onaylanması, muhafazası ve ibrazı ile ilgili
olarak mali mühür veya elektronik imza yerine başka yöntemlerin
kullanılmasına karar verilebileceği gibi uygulamadan yararlanmaya ilişkin
özel esaslar belirlenebilir.” ve (7-f) numaralı ayrımında ise “Bu Tebliğ
kapsamında, www.edefter.gov.tr adresinde duyurulan defterler
elektronik ortamda tutulabilir.” açıklamalarına yer verilmiştir.
Tanım ve kısaltmalar
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a)
Bakanlık: Maliye Bakanlığını,
b) Basit
Usule Tabi Mükellef: 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi
Kanununun3 47 ve 48 inci maddelerinde yazılı şartları topluca
haiz olup kazançları mezkûr Kanunun 46 ncı maddesinde belirtilen usuller
çerçevesinde tespit edilenleri,
c)
Başkanlık: Gelir İdaresi Başkanlığını,
ç)
Defter-Beyan Sistemi (Sistem): Serbest meslek erbabı, işletme hesabı
esasına göre defter tutan mükellefler ile basit usule tabi olan
mükelleflerin kayıtlarının elektronik ortamda tutulmasına, bu kayıtlardan
serbest meslek erbabı ile işletme hesabı esasına göre defter tutanların
defterlerinin elektronik olarak oluşturulması ve saklanmasına, vergi
beyannameleri, bildirim ve dilekçelerin elektronik olarak verilebilmesine,
elektronik ortamda belge düzenlenebilmesine imkan tanıyan ve kapsamda yer
alan mükelleflerin Başkanlık veri tabanında yer alan diğer bilgilerini
mükelleflerin bilgisine sunan sistemi,
d)
İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutan Mükellef: Kazançları 193 sayılı
Kanunun 39 ve 55 inci maddelerine göre tespit edilen ve 213 sayılı Kanunun
176, 178, 193, 194 ve 213 üncü maddeleri gereğince defter tutanları,
e)
Meslek Mensubu: 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu4 kapsamında görev
yapan serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşaviri,
f)
Meslek Odası: 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek
Kuruluşları Kanunu5 kapsamında esnaf ve sanatkârlar tarafından
kurulan odaları,
g)
Serbest Meslek Erbabı: 193 sayılı Kanunun 66 ncı maddesinde tanımlanan,
kazançları mezkûr Kanunun 67 nci maddesine göre tespit edilen ve 213 sayılı
Kanunun 210 uncu maddesinde tarif edilen defteri tutan mükellefleri,
ifade
eder.
Başvuru
MADDE 5 – (1) Defter-Beyan Sistemini
kullanmak zorunda olan mükelleflerin, Sistemi kullanmaya başlayacakları
takvim yılından önceki ayın son gününe kadar (bu gün dahil) www.defterbeyan.gov.tr
adresi üzerinden veya gelir vergisi yönünden bağlı oldukları vergi dairesi
aracılığıyla başvuru yapmaları gerekmektedir.
(2) Söz
konusu başvuruyu;
a) Basit
usule tabi mükellefler,
-
Kendileri,
-
Aralarında bu Tebliğin ekinde (Ek:1) yer alan “Defter-Beyan Sistemi
Kullanımı Aracılık ve Sorumluluk Sözleşmesi (Meslek Odaları ile Basit
Usulde Vergilendirilen Üyeleri İçin)” düzenledikleri meslek odaları veya
- 340
Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ekinde yer alan “Elektronik
Beyanname Gönderme Aracılık ve Sorumluluk Sözleşmesi” imzaladıkları meslek
mensupları aracılığıyla,
b)
İşletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler ile serbest meslek
kazancı elde eden mükellefler ise
-
Kendileri veya
- 340
Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ekinde yer alan “Elektronik
Beyanname Gönderme Aracılık ve Sorumluluk Sözleşmesi” düzenledikleri meslek
mensupları aracılığıyla
yapabileceklerdir.
(3)
Defter-Beyan Sisteminin uygulanmaya başlanmasından sonra mükellefiyet tesis
ettiren ve söz konusu Sistemi kullanmak zorunda olan mükellefler, kendileri
veya yukarıda belirtildiği şekilde aracılık ve sorumluluk yetkisi verdiği
kişiler aracılığıyla işe başlama bildiriminin verildiği günü izleyen
yedinci iş günü mesai saati sonuna kadar gelir vergisi yönünden bağlı
oldukları vergi dairesine başvuru yapacaklardır. Söz konusu başvuru işe
başlama bildiriminin verildiği günü izleyen yedinci iş gününün sonuna (saat
23.59’a) kadar www.defterbeyan.gov.tr adresi üzerinden de
yapılabilecektir.
(4)
Basit usule tabi mükelleflerden;
(a)
Sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediği veya
kullandığı tespit edilenlerin, bu hususun kendilerine tebliğ edildiği
tarihi takip eden aybaşından önce,
(b)
Mevcut işine 193 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen faaliyetleri
ilave edenlerin, bu faaliyetlere ilişkin işe başlama bildiriminin verildiği
günü izleyen yedinci iş günü sonuna kadar,
(c)
İşletme hesabı esasına göre defter tutacak olan mükelleflerin defter
tutmaya başlamadan önceki takvim yılının son gününe (bu gün dâhil) kadar,
kendileri
veya yukarıda belirtildiği şekilde aracılık ve sorumluluk yetkisi verdiği
kişiler aracılığıyla gelir vergisi yönünden bağlı oldukları vergi dairesi
ya da www.defterbeyan.gov.tr adresi üzerinden başvuru yapmaları
gerekmektedir.
(5) (a)
213 sayılı Kanunun 179 uncu maddesi gereğince, ikinci sınıfa geçerek
işletme hesabı esasına göre defter tutacak olan mükelleflerin, söz konusu
maddede belirtilen şartların tahakkuk ettiği takvim yılının son gününe (bu
gün dâhil) kadar,
(b)
Gerçek usulde vergilendirilmekte iken 193 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinde
yer alan düzenleme gereği basit usule tabi olmayı yazı ile talep eden
mükelleflerin ise anılan maddede belirtilen şartların gerçekleştiği takvim
yılının son gününe (bu gün dâhil) kadar
kendileri
veya yukarıda belirtildiği şekilde aracılık ve sorumluluk yetkisi verdiği
kişiler aracılığıyla www.defterbeyan.gov.tr adresi üzerinden elektronik
ortamda veya gelir vergisi yönünden bağlı oldukları vergi dairesine başvuru
yapmaları gerekmektedir.
(6)
Tebliğ ekinde (Ek:1) yer alan sözleşmenin değişen koşullara uygun güncel
versiyonu Başkanlık tarafından www.defterbeyan.gov.tr adresi
üzerinden yayımlanacaktır.
Sisteme giriş, kullanıcı kodu ve
şifre temini
MADDE 6 – (1) Defter-Beyan Sistemine
kullanıcı kodu veya Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası (TCKN) ve şifre
bilgileri kullanılarak www.defterbeyan.gov.tr adresi üzerinden giriş
yapılacaktır.
(2) Sisteme
giriş sırasında kullanılacak şifre bilgisi, mükellef veya noterden
yetkilendirdiği kişi tarafından gelir vergisi yönünden bağlı olunan vergi
dairesine yapılacak başvuru ile alınabilecektir.
(3)
Şifrenin vergi dairesine başvurularak talep edilmesi halinde, vergi dairesi
tarafından muhataba müracaat anında sistemden üretilecek şifreyi ihtiva
eden kapalı bir zarf verilecektir. Şifre zarfının muhataba tesliminde, “...
Vergi Dairesi Başkanlığı/Müdürlüğünün ....... vergi kimlik numaralı
mükellefi .......’ya Defter-Beyan Sistemi ve İnternet Vergi Dairesi
işlemlerinde kullanılmak üzere kullanıcı kodu ve şifreyi ihtiva eden zarf,
kapalı olarak teslim edilmiştir.” şeklinde bir “Teslim Tutanağı” tanzim
edilecek ve söz konusu tutanak, mükellef veya yetkilendirdiği kişi,
müdür/vergi dairesi müdürü veya müdür yardımcısı tarafından tarih konulmak
suretiyle imzalanacaktır. Tanzim edilen teslim tutanağı ilgili vergi
dairesinde muhafaza edilecektir.
(4)
Şifre bilgisi bulunmayan meslek mensupları 340 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu
Genel Tebliği ekinde yer alan “Elektronik Beyanname Gönderme Aracılık
Yetkisi Talep Formu”nu, meslek odaları ise 15 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu
Sirküleri ekinde yer alan “Basit Usulde Vergilendirilen Mükelleflerin
Beyannamelerinin Elektronik Ortamda Gönderilmesine Aracılık Yetkisi Talep
Formu”nu doldurmak suretiyle bağlı oldukları vergi dairesine müracaat
ederek kullanıcı kodu ve şifre temin edebileceklerdir.
(5)
Sistemin kullanılması için mükellef, meslek mensubu ya da meslek odası
tarafından kullanıcı kodu ve şifre teminine yönelik olarak yapılan
başvuruların değerlendirilmesinde, 340 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel
Tebliği ile elektronik beyanname uygulamasına ilişkin ilgili diğer mevzuat
dikkate alınacaktır.
(6)
Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce vergi dairelerinden elektronik
beyanname gönderebilmek için temin edilen kullanıcı kodu ve şifre bilgisi
ile Sisteme giriş yapılabilecektir.
(7)
Sistemi kullanacak mükellef, meslek mensubu veya meslek odaları istemeleri
halinde, çalışanlarını Sistemin belirli fonksiyonlarını kullanmak üzere
Sistem kullanıcısı olarak tanımlayabilecek ve yetkilendirebileceklerdir. Bu
durumda, tanımlanan kişilerin Sisteme girişte kullanacakları şifreler,
Defter-Beyan Sistemi içerisinden elektronik ortamda üretilerek kullanıcıya
gösterilecektir. Bu şekilde Sistem kullanıcısı olarak tanımlanan kişiler,
kendileri için oluşturulan kullanıcı kodu ve şifreyi kullanarak Sisteme
giriş yapabileceklerdir.
(8)
Başkanlık, gelişen bilgi teknolojilerini dikkate alarak Sisteme giriş ya da
şifre oluşturma yöntemlerinde değişiklik veya ilave yapmaya ve bunları
Sistem üzerinde kullandırmaya yetkilidir.
Kayıt zamanı
MADDE 7 – (1) İşlemlerin defterlere
kaydı, ait oldukları aya ait katma değer vergisi beyannamesinin verilmesi
gereken son günden fazla geciktirilemez.
(2)
Takvim yılının son ayına ait kayıtlar, takvim yılına ait gelir vergisi
beyannamesinin verilmesi gereken son gün saat 23:59’a kadar yapılabilir.
(3)
Basit usule tabi mükelleflerin alış ve giderleri ile satış ve hasılatlarına
ilişkin üçer aylık kayıtlar, izleyen ayın sonuna kadar Sisteme kaydedilir.
Yanlış kayıtların düzeltilmesi
MADDE 8 – (1) Defter ve kayıtlara rakam
veya yazıların yanlış girilmesi durumunda, Tebliğde kayıt zamanına ilişkin
olarak belirlenen süreler zarfında, Sistem üzerinden yanlış kayıt
güncellenebilecek veya iptal edilerek doğru kayıt aynı yöntemle tekrar
girilebilecektir.
Sistem üzerinden tutulabilecek
defterler
MADDE 9 – (1) Defter-Beyan Sistemi
üzerinden, işletme defteri, çiftçi işletme defteri, serbest meslek kazanç
defteri, amortisman defteri, envanter defteri, damga vergisi defteri, ambar
defteri ile bitim işleri defteri elektronik ortamda tutulabilecektir.
(2)
Hekimler tarafından protokol defterine, borsa acentaları ile noterler ve
noterlik görevini ifa ile mükellef olanlar tarafından ise resmi
defterlerine yapılan kayıtlardan bağımsız olarak, mükellefiyete ilişkin
olarak yapılan işlemlerin kayıt zamanına yönelik süreler içerisinde Sisteme
kaydedilmesi gerekmektedir.
(3)
Mükellefler, üzerinden amortisman ayrılan kıymetler ile bunların
amortismanlarını, Sistem üzerinden tutacakları envanter defterinde,
amortisman defterinde veya amortisman listesinde gösterebilecektir.
(4)
İşletme hesap hülasası (özeti), zirai kazanç hesap özeti, serbest meslek
hesap hülasası (özeti) ile basit usul hesap özeti yapılan kayıtlardan
hareketle Sistem tarafından üretilecektir.
(5)
Defter-Beyan Sistemi vasıtasıyla elektronik ortamda tutulan defterlerin
açılış onayı; ilk defa veya yeniden işe başlama ile sınıf değiştirme
hallerinde kullanmaya başlamadan önce, izleyen faaliyet dönemlerindeki
açılış onayları ise defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk
gününde Başkanlık tarafından elektronik olarak yapılır. Açılış onayı 213
sayılı Kanunda öngörülen tasdik hükmündedir.
(6)
Defterlere ait oldukları takvim yılının son ayını takip eden dördüncü ayın
sonuna kadar Başkanlık tarafından elektronik ortamda kapanış onayı yapılır.
(7)
Defter-Beyan Sistemi üzerinden tutulan defterler, 213 sayılı Kanun
kapsamında geçerli kanuni defter olarak kabul edilecektir.
(8)
Defter-Beyan Sistemi kullanmakla yükümlü olan mükelleflerden defter tutmak
zorunda olanların kâğıt ortamında tuttukları defterlerin hukuki geçerliliği
bulunmamaktadır.
(9)
Basit usule tabi mükelleflerin alış ve giderleri ile satış ve hasılatlarına
ilişkin bilgiler Sistem üzerinden kayıt altına alınacak ve
görüntülenebilecektir.
(10)
Başkanlık, Sistem üzerinden tutulan defterlere ilişkin format ve
standartlarda değişiklik yapabileceği gibi kayıt oluşturma süreçleri ile
veri güvenliğine ilişkin standartlara uyma zorunluluğu getirebilir. Bu
zorunluluk mükellef grupları itibarıyla farklılaştırılabilir.
Sistem üzerinden tutulan
defterlerin muhafaza ve ibrazı
MADDE 10 – (1) Defter-Beyan Sistemi
üzerinde tutulan defterlerin, kullanıcı denetiminin kullanıcı kodu, şifre
ve diğer güvenlik mekanizmaları ile elektronik ortamda gerçekleştirilmesi,
Sistemin kullanımına ilişkin tüm işlemlerin elektronik olarak yapılması ve
her işleme ait logların kayıt altına alınmasına bağlı olarak kaynağının
inkâr edilemezliği söz konusu olduğundan mükelleflerce ayrıca kâğıt
ortamında saklanmasına gerek bulunmamaktadır.
(2)
Sistem üzerinden defterlerin görüntülenmesi, yazdırılması veya çeşitli
dosya formatları ile indirilmesi (kaydedilmesi) mümkün olmakla birlikte, bu
şekilde indirilmiş (kaydedilmiş) olan defterlerin hukuki geçerliliği
bulunmamaktadır.
(3)
Sistem üzerinden tutulan defter ve kayıtların muhafaza yükümlülüğü Başkanlığa
aittir. Başkanlık mükellef, meslek mensubu ya da meslek odası tarafından
girilen kayıtları ve bu kayıtlardan hareketle oluşan defterleri elektronik
ortamda muhafaza edecek ve mükelleflerin kullanımına hazır halde
bulunduracaktır.
(4)
Kendisinden mükellefiyetine ilişkin defter ve kayıtlarının ibrazı talep
edilen mükellefler, talepte bulunan birim ile ibrazı talep edilen
bilgilerin mahiyetini ibraz talep yazısının bir örneği ile birlikte ibraz
süresinin sonundan en geç 10 gün önce gelir vergisi yönünden bağlı olduğu
vergi dairesi aracılığıyla Başkanlığa bildirecektir. Başkanlık bu bildirime
ilişkin usul ve esaslar ile bildirim yöntem ve içeriğinin belirlenmesi
konusunda yetkilidir.
(5)
İlgili makamlar tarafından defter ve kayıtlarının ibrazı istenilen mükellefe
ulaşılamaması ya da ibraz yazısının mükellefe tebliğ edilememesi
hallerinde, bu durumu tevsik eden belgelerle birlikte mükellefin bağlı
olduğu vergi dairesi aracılığıyla Başkanlığa başvurulacaktır.
(6)
Başkanlık, istenildiğinde defterlerin kağıt, elektronik, manyetik veya
optik araçlar vasıtasıyla eksiksiz ve okunabilir şekilde ibraz edilmesine
yönelik önlemleri almak ve ibraza yönelik farklı usuller belirlemek
konusunda yetkilidir.
Sistem üzerinden elektronik
belge düzenlenmesi
MADDE 11 – (1) 213 sayılı Kanun kapsamında
düzenlenme zorunluluğu bulunan fatura ve fatura yerine geçen vesikalar,
serbest meslek makbuzu, müstahsil makbuzu, gider pusulası, sevk irsaliyesi
ve benzer diğer vesikalar, özel mevzuatlarında yer alan düzenlemelere uygun
olarak, Defter-Beyan Sistemi üzerinden veya bu Sistem vasıtasıyla
elektronik ortamda düzenlenebilecektir.
Sistemin kullanımına ilişkin
hususlar
MADDE 12 – (1) Sistem üzerinden işlem ve
kayıt yapılması, defter oluşturulması, kaydedilmesi, muhafazası ve ibrazı,
beyanname, bildirim ve dilekçe hazırlanması ve gönderilmesi, elektronik
belge düzenlenmesi ile diğer kullanım şekillerine ilişkin standartlar,
kurallar, usuller ve bunlarda yapılacak değişiklikler ile kılavuzlar www.defterbeyan.gov.tr
adresi üzerinden duyurulur ve yayımlanır.
(2)
Başkanlık, mücbir sebep halleri, bölgesel veya yurt genelini ilgilendiren
uzun süreli elektrik veya internet kesintileri, siber saldırı gibi gerek
Başkanlık gerekse mükellef, meslek mensubu ya da meslek odaları açısından
Defter-Beyan Sistemini kullanılamaz hale getiren koşulların varlığı
halinde, Sistem kapsamında yer alan belge, kayıt, defter, beyanname,
bildirim ve dilekçelerin belirlenecek süreler dâhilinde elektronik ortam
haricinde düzenlenmesi, muhafaza edilmesi ve Tebliğde belirlenen sürelerin
uzatılması ile bahse konu koşulların ortadan kalkmasının ardından söz
konusu işlemlerin Sisteme aktarılmasına ilişkin usul ve esasları belirleme
konusunda yetkilidir.
Sistemi kullanma yetkisi
MADDE 13 – (1) Defter-Beyan Sistemi
üzerinden defter tutma, beyanname ve bildirim gönderebilme işlemleri, 3568
sayılı Kanun ve ilgili mevzuat düzenlemeleri uyarınca vergi beyannamelerini
meslek mensuplarına;
a)
İmzalatmak zorunda olan mükelleflerden,
-
Kendisine elektronik beyanname gönderebilmek için kullanıcı kodu, parola ve
şifre verilenlerin kendileri veya meslek mensupları tarafından,
-
Diğerleri için meslek mensupları tarafından,
b)
İmzalatma yükümlülüğü olmayan mükelleflerden,
-
Kendisine elektronik beyanname gönderebilmek için kullanıcı kodu, parola ve
şifre verilenlerin kendileri veya meslek mensupları ya da basit usule tabi
olan mükellefler açısından bağlı oldukları meslek odaları tarafından,
-
Diğerleri için meslek mensupları ya da basit usule tabi olan mükellefler
açısından bağlı oldukları meslek odaları tarafından,
yapılabilecektir.
(2)
Defter-Beyan Sistemini meslek mensubu veya meslek odası aracılığıyla
kullanan mükellefler de Sistemi, herhangi bir işlem yapmadan bilgilenme
amacıyla görüntüleme yapmak suretiyle kullanabileceklerdir.
(3)
Meslek mensuplarının adına işlem yapacakları mükellefler ile 340 Sıra No.lu
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ekinde yer alan “Elektronik Beyanname
Gönderme Aracılık ve Sorumluluk Sözleşmesi”ni, üyeleri adına işlem yapacak
odaların ise üyeleri ile Tebliğin ekinde (Ek:1) yer alan “Defter-Beyan
Sistemi Kullanımı Aracılık ve Sorumluluk Sözleşmesi (Meslek Odaları ile
Basit Usulde Vergilendirilen Üyeleri İçin)” yapması gerekmektedir.
(4)
Tebliğin ekinde (Ek:1) yer alan Sözleşmenin düzenlenmesi, sona ermesi ya da
iptal/fesih edilmesi durumlarında Başkanlığa elektronik ortamda yapılacak
bildirimlerde 340 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin (V-2)
numaralı bölümünde düzenlenen usul ve esaslar geçerli olacaktır.
Sistemden çıkış
MADDE 14 – (1) Defter-Beyan Sistemini
kullanan mükelleflerin ölümü veya gaipliği, mükellefiyetinin
sonlandırılması/terkin edilmesi hallerinde, ölüm/gaiplik kararı tarihi ile
sonlandırma/terkin tarihinden itibaren, o tarihe kadar yapılması gereken
işlemler ve onların gerektirdiği yükümlülükler haricinde, Defter-Beyan
Sistemi kayıt yapma, defter tutma ve beyanname gönderme özellikleri
bakımından kullanılamayacaktır. Bununla birlikte geçmiş dönemlere ilişkin
bilgilerin görüntülenmesi amacıyla Sistem kullanılabilecektir.
(2)
İkinci sınıf tüccarlar, 213 sayılı Kanunun 180 ve 181 inci maddelerinde yer
alan hükümler kapsamında birinci sınıfa geçerek bilanço esasına göre defter
tutacakları izleyen takvim yılı başından itibaren Sistem kullanıcıları
arasından çıkacaklardır. 213 sayılı Kanunun 180 inci maddesi kapsamında
sınıf değişikliği yapılmasına yönelik sorumluluk mükelleflere aittir.
(3)
Basit usulün şartlarını haiz olup Sistemi kullanan mükelleflerden, bu
usulden yararlanmayı istemediklerini ve kazançlarını bilanço esasına göre
tespit etmek istediklerini yazı ile bildirenler, dilekçelerinde
belirttikleri tarihten veya izleyen takvim yılı başından itibaren Sistemi
kullanamayacaklardır. Ancak, geçmiş dönemlere ilişkin bilgilerin
görüntülenmesi amacıyla Sistem kullanılabilecektir.
Tebliğde düzenlenmeyen hususlar
MADDE 15 – (1) Kayıt yapılması, defter
tutulması, beyanname, bildirim ve dilekçe verilmesi, belge düzenlenmesi ile
diğer işlemlere ilişkin olarak bu Tebliğde ve www.defterbeyan.gov.tr
adresinde yayımlanan kılavuzlarda özel düzenleme bulunmayan hallerde,
konunun düzenlendiği ilgili mevzuat düzenlemeleri geçerlidir.
Sistemi kullanma yükümlülüğünün
başladığı tarih
MADDE 16 – (1) Basit usule tabi
mükellefler ile serbest meslek erbapları (noterler ile noterlik görevini
ifa ile mükellef olanlar hariç) 1/1/2018, diğer mükellefler ise 1/1/2019
(serbest meslek kazanç defteri yanında işletme hesabı esasına göre defter
tutanlar açısından 1/1/2018) tarihinden itibaren Sistemi kullanmaya
başlayacaklardır.
Sorumluluk ve ceza uygulaması
MADDE 17 – (1) Defter-Beyan Sistemini
kullanmak mecburiyetinde olmakla birlikte Tebliğde öngörülen süreler
içerisinde başvuru yapmayan, başvuru yapmakla birlikte belirlenen süreler
dâhilinde kayıt yapma, defter tutma, beyanname, bildirim ve dilekçe
gönderme, belge düzenleme ve benzeri yükümlülüklerini yerine getirmeyen
mükelleflere 213 sayılı Kanunun ilgili ceza hükümleri tatbik olunur.
(2) Bu
Tebliğ ile Defter-Beyan Sistemini kullanan mükellefler Sistem dışında kâğıt
veya elektronik ortamda kayıt yapamaz, defter tutamaz ve Sistem harici
yollarla kâğıt veya elektronik beyanname gönderemezler. Bu mükellefler
Sistem haricinde kâğıt veya elektronik ortamda kayıt ve defter tutmaları
halinde, hiç kayıt ve defter tutmamış sayılacakları gibi Defter-Beyan
Sistemi dışından gönderecekleri beyannameler hiç verilmemiş kabul edilir.
Söz konusu kayıt ve işlemlerin yapılmamış, defterlerin tutulmamış ve
beyannamelerin verilmemiş sayılması nedeniyle 213 sayılı Kanunun ilgili
ceza hükümlerine göre ceza uygulanır.
(3) Bu
Tebliğ kapsamında Defter-Beyan Sistemini kullanan mükellefler, meslek
mensupları ve meslek odaları, mükellefler, meslek mensupları ya da meslek
odalarının yetkilendirdiği çalışanları kendilerine verilen kullanıcı kodu
ve şifrenin güvenliğinden sorumludurlar. Sistem kullanıcıları, kullanıcı
kodu ve şifrelerini başka amaçlarla kullanamazlar, herhangi bir üçüncü
kişiye açıklayamazlar ve kullanımına izin veremezler, üçüncü kişilere
devredemezler, kiralayamazlar ve satamazlar. Sistem kullanıcıları kullanıcı
kodu ve şifrenin yetkisiz kişilerce kullanıldığını öğrendikleri anda
(kullanıcı kodu ve şifrenin kaybedilmesi, çalınması vb. durumlar dâhil)
Vergi İletişim Merkezine (444 0 189) veya ilgili vergi dairesine derhal
bilgi vermekle yükümlüdür.
(4)
Defter-Beyan Sistemine yapılan kayıtlar, oluşturulan defter, liste vb.
bilgiler, elektronik ortamda gönderilen beyanname, bildirim ve dilekçeler
ile elektronik belgelerin içeriğinden ve doğruluğundan Sistemi doğrudan
kendisinin kullanması durumunda mükellefler sorumlu olacaktır. Sistemin
aracılık ve sorumluluk sözleşmesi imzalanarak yetki verilen kişiler
aracılığıyla kullanılması durumunda mükellefler, defter, beyanname,
bildirim ve dilekçelere kaydedilmesi/yansıması gereken her türlü bilginin
meslek mensubuna/odasına tam ve doğru bir şekilde sunulmasından sorumlu
iken, meslek mensubu/odası deftere kaydedilen bilgilerin dayanağı olan
ilgili belgelere uygunluğundan ve gönderilmesine aracılık ettiği beyanname,
bildirim ve dilekçelerin defter kayıtlarına ve kayıtların dayandığı belgelere
uygun olmamasından dolayı ortaya çıkacak vergi ziyaına bağlı olarak
salınacak vergi, kesilecek ceza ve hesaplanacak faizlerin ödenmesinden
mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. Bu kapsamda
Başkanlığın herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.
(5)
Beyannamelerin onaylanması sonucunda otomatik olarak hazırlanan tahakkuk
fişleri ve/veya ihbarnamelerin, yine Sistem üzerinden mükellefe, vergi
sorumlusuna veya bunların yetki verdiği gerçek veya tüzel kişiye elektronik
ortamda iletilmesi işlemi ile söz konusu tahakkuk fişleri ve/veya
ihbarnameler mükellefe tebliğ edilmiş sayılacaktır.
(6)
Defter-Beyan Sistemi üzerinden yapılan işlemlerin, girilen kayıtların,
deftere kaydedilmesi işleminin ve beyanname, belge, bildirim ile
dilekçelerin verilmiş/düzenlenmiş/yapılmış sayılması için Sistem üzerinde
onaylama işleminin yapılması gerekmektedir. Onaylanacak işlem, yapılması
gereken kanuni/idari süresinin son günü saat 23:59’dan önce
tamamlanmalıdır.
(7)
Elektronik ortamda yapılan işlemlerin tespit ve tevsikinde, Başkanlık/vergi
dairesi kayıtları esas alınacaktır.
Diğer hususlar
MADDE 18 – (1) Bakanlıkça veya Başkanlıkça
yapılan düzenlemeler kapsamında bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce
elektronik ortamda beyanname gönderme aracılık yetkisi almış olan gerçek ve
tüzel kişiler (31 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Sirküleri kapsamında
verilenler hariç) mevcut kullanıcı kodu ve şifre bilgileri ile Defter-Beyan
Sistemini kullanabileceklerdir.
(2) Bu
Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce, Defter-Beyan Sistemini
kullanmakla yükümlü olan mükellefler ile aralarında 340 Sıra No.lu Vergi
Usul Kanunu Genel Tebliği ekinde yer alan “Elektronik Beyanname Gönderme
Aracılık ve Sorumluluk Sözleşmesi”ni imzalayan meslek mensuplarının, söz
konusu sözleşmelerinin geçerliliğini sürdürmesi koşuluyla, Defter-Beyan
Sisteminin kullanımı için yeni bir sözleşme imzalamasına gerek
bulunmamaktadır.
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin 16 ncı maddesi
kapsamında 5 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 31/12/2017 tarihine
kadar Sistemi kullanmak üzere yapılması gereken başvurular serbest meslek
erbapları tarafından 31/1/2018, basit usule tabi olan mükellefler açısından
ise 30/6/2018 tarihine kadar yapılabilecektir.
GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Tebliğin 7 nci
maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında, basit usule tabi mükelleflerin
30/4/2018 tarihine kadar kaydedilmesi gereken alış ve giderleri ile satış
ve hasılatlarına ilişkin üç aylık kayıtlar 31/7/2018 tarihine kadar Sisteme
kaydedilebilecektir.
Yürürlük
MADDE 19 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 20 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini
Maliye Bakanı yürütür.
––––––––––––––––––––
1
10/01/1961 tarihli ve 10705 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
2
13/12/2011 tarihli ve 28141 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
3
06/01/1961 tarihli ve 10700 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
4
13/06/1989 tarihli ve 20194 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
5
21/06/2005 tarihli ve 25852 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Eki için tıklayınız.
|